THE THINKING OF FUTURE
BİZ DÜNYA SİYASETİNİN TÜM SIRLARINI AÇIYORUZ

Küresel proje: Çin'in "Bir Kuşak, Bir Yol" girişiminde Azerbaycan'ın iştirakinin üç özelliği

Siz buradasınız: Baş sayfa »» Uluslararası ilişkiler »»
 0 Mesaj Yazı Aralığı+- AFont Ölçüsü+- Çap
4157
Yazı Aralığı+- AFont Ölçüsü+- Çap

Bakü, 1 Mayıs 2019 – Newtimes.az

Pekin'de "Bir Kuşak, Bir Yol" projesiyle ilgili ikincisi düzenlenen Uluslararası İş Birliği Forumu'nun sona ermesinin ardından analizler yapılmakta ve ön görüler ifade edilmektedir. Çeşitli ülkelerin bu küresel projeye katılım oranının da farklı düzeyde olduğu görülüyor. Girişimin önemli katılımcılarından birisi olan Azerbaycan'ın bu projede önemli yeri bulunuyor. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Forum'a davet edilmesi ve konuşma yapması bazında Azerbaycan'ın soz konusu projede yer almasının birtakım nedenlerden dolayı önem arz ettiğini söyleyebiliriz. Aynı zamanda Azerbaycan'ın devlet başkanı ile Çin liderinin biraraya gelmesi ilginç jeopolitik hususları ortaya koymaktadır. Tüm bu gelişmeler bazında Azerbaycan Cumhurbaşkanı'nın Forum'a katılmasının jeopolitik analizine değinmeğe karar verdik.

Pekin'in dünyaya açılımı: Azerbaycan-Çin ilişkilerinde yeni dönem

"Bir Kuşak, Bir Yol" girişimine adanan 2. Uluslararası Forum'a katılan İlham Aliyev, birtakım üst düzey görüşmeler gerçekleştirdi, toplantıdaki konuşmasında önemli tezlere değindi. Devlet başkanı, Forum'un üç oturumuna da katıldı. Birinci oturumda ''Kalkınma için yeni kaynakların araştırılması amacıyla iş birliğinin teşfiki'', ikinci oturumda ''Karşılıklı politikanın derinleştirilmesi ve daha yakın ortaklıkların kurulması'', üçüncü oturumda ise ''BM 2030 Gündemi'nin uygulanması için yeşil ve dayanıklı kalkınmanın teşfiki'' konuları ele alındı.

Azerbaycan devlet başkanı üçüncü oturumda konuşma yaptı. İlham Aliyev, Azerbaycan ile Çin arasında ilişkilerin karşılıklı fayda prensipi doğrultusunda kurulduğuna vurgu yaparak bu sene 70. kuruluş yıl dönümünün kutlandığı Çin Halk Cumhuriyeti ile iş birliğine büyük önem verdiğini ifade etti. Devlet başkanı, bu açıdan Forum'a davet edilişinin de Azerbaycan ile Çin arasında dostluğun ve ortaklığın belirtisi olduğunu kaydetti.

Cumhurbaşkanı, sözlerini şöyle sürdürdü: "Azerbaycan, Cumhurbaşkanı Şi Cinping tarafından ileri sürülen "Bir Kuşak, Bir Yol" girişimini en başından desteklemiştir. Bu proje sadece ulaştırma alanında bağlılığın güçlenmesiyle sınırlı kalmıyor, ülkeler arasında ilişkileri geliştiriyor, iş birliğinin derinleşmesine katkı sağlıyor ve uluslararası ticaret için yeni olanak sunuyor."

İlham Aliyev, bu söyleminde gerçek anlamda Çin'in girişimcisi olduğu söz konusu açılıma Azerbaycan'ın yaklaşımını açık ve net şekilde ifade etti. Bu projenin birkaç önemli hususu barındırdığını görebiliriz. Öncelikle, "Bir Kuşak, Bir Yol" girişimi çok sayıda ülke arasında ulaşım ağının oluşmasına olanak sunuyor. Uzak Doğu'dan Avrupa'ya kadar büyük bir coğrafyada yer alan ülkeler birbiriyle ulaştırma güzergahları üzerinden sıkı bir iş birliği yürütebilirler. Azerbaycan da bu manzararada önemli bir konuma sahiptir. Çünkü başlangıcını Çin'den götüren bütün yollar "Bir Kuşak, Bir Yol" projesi çerçevesinde Azerbaycan üzerinden geçiyor.

Bu husus büyük bir stratejik önem arz ediyor. Söz konusu proje çeşitli güzergahları birleştirdiği için de büyük önem taşımaktadır. Rusya, Kazakistan, İran, Hindistan, Körfez ülkeleri ve Güney Kafkasya yönünde güzergahlar başlangıcını Çin'den götürüyor. Bu ülkeler sırasında Azerbaycan, güvenilir ortak imajının yanı sıra somut uluslararası projelerin girişimcisi ve aktif katılımcısı olduğunu ispatlaması sayesinde önemli yere ve statüye sahip bulunuyor. Bunun dışında Azerbaycan, ulaştırma ve lojistik altyapıyı devamlı geliştirmektedir. Ülke yönetimi, taşımalar için elverişli alyapıyı kısa sürede oluşturmağı başarmıştır. Azerbaycan,Uzak Doğu'dan getirilen yüklerin deniz ve demir yolu üzerinden Avrupa'ya ulaştırılmasında artık önemli rol oynamaktadır.

Bu bağlamda Bakü-Tiflis-Kars demir yolunu, Bakü Deniz Ticaret Limanı'nı özellikle kaydetmek gerekir. Bunun dışında Azerbaycan, Doğu-Batı ve Kuzey-Güney taşıma koridorlarının kavşağında yer alan ülke olarak bu projelere büyük katkı sağlıyor. Azerbaycan, Çin'den sadece Güney Kafkasya'ya getirilen yüklerin değil, Rusya ve İran'a getirilen yüklerin de bir sonraki noktalara ulaştırılmasında büyük bir rol oynayabilir. Kaydetmek gerekir ki Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, konuşmasında tam da bu hususa özellikle değindi: ''2017 yılında kullanıma sunulan Bakü-Tiflis-Kars demir yolu sadece üç ülkeyi bir araya getiren bölgesel bir proje değildir. Aynı zamanda kıtaları da birleştiren bu proje Asya ile Avrupa arasında önemli bir bağlantıdır. Bu demir yolu Doğu-Batı ulaştırma koridorunun önemli bir halkasıdır. ...Avrasya'da ulaştırma alanında büyük bir rol oynamaktadır... Azerbaycan'ın yatırım yaptığı daha bir önemli ulaştırma projesi Kuzey-Güney koridorudur. Doğu-Batı ve Kuzey-Güney taşıma koridorları üzerinde yer alan ülkeler kendi yüklerini Azerbaycan üzerinden ulaştırıyorlar.''

Perspektif: ticaret, ekonomik iş birliği ve güvenlik açısından yeni imkanlar

Net olarak Azerbaycan, yürüttüğü faaliyetle ticaret, turizm, ulaştırma alanlarında ender fırsatlar oluşturuyor. Aynı zamanda ''...milletleri, ülkeleri bir araya getiriyor. Ülkeler birbiriyle ilişkilendiriliyor ve bu husus barış ve istikrara hizmet ediyor. Böylece Azerbaycan, ulaştırma alanında modern altyapıya sahip önemli bir transit ülkeye dönüşmüştür.''

''Bir Kuşak, Bir Yol'' projesi çerçevesinde Afganistan-Türkmenistan-Azerbaycan-Gürcistan-Türkiye güzergahı üzerinden Lapis Lazuli koridoruyla taşımaların Bakü-Tiflis-Kars demir yolu ile birleşerek Azerbaycan'ın transit potansiyelini arttırdığını da ayrıca belirtmek lazım. Neticede Azerbaycan, daha fazla ülke için önemli bir transit ülkeye dönüşmüştür. Bu açıdan Bakü Uluslararası Deniz Ticaret Limanı'nın kullanıma sunulması önemli bir olay olarak görülmelidir.

Ayrıca Azerbaycan'ın girişimleri çeşitli ülkeler arasında ilişkilerin, diyalog ve iş birliğinin derinleşmesi amacına hizmet ediyor. Devlet başkanı,konuşmasında bu hususlara vurgu yaparak, ''...biz Doğu-Batı ve Kuzey-Güney projelerinde yer alan ülkeler arasında iş birliğine katkı sağlıyoruz. Uluslararası ulaştırma projeleri ülkeler ve halklar arasında iş birliğinin güçlendirilmesine hizmet ediyor. ''Bir Kuşak, Bir Yol'' girişimi ulaştırma alanında yeni imkanlara yol açmanın yanı sıra ticareti, turizmi, halklar arasında temasları teşfik ediyor ve Avrasya coğrafyasında istikrarın, güvenliğin ve barışın oluşmasına katkı sağlıyor.''

Üçüncüsü, kaydedilen bu hususlar tümüyle ticaret-ulaştırma koridorlarının geliştirilmesine ve yeni güzergahların oluşturulmasına, genel anlamda ise ticari ilişkilerin derinleşmesine olumlu katkı sağlıyor. Azerbaycan, Avrupa ile Asya arasında iş birliği köprüsü rolünü oynamaktadır. Bu süreçlerin daha da hız kazanacağı ve pekiştirileceği ön görülüyor. Bu noktada son derece önemli olan bir hususu göz ardı edemeyiz. Kaydedilen katkıları sağlamak için öncelikle Azerbaycan'ın hızla gelişmesi gerekiyordu. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, bu hususa vurgu yaparak geride bıraktığımız 15 yılda ülke ekonomisinin üç defadan çok büyüdüğünü ifade etti. Bu sürede ülkeye 260 milyar dolar yatırım yapıldı. Söz konusu devasa yatırım Azerbaycan'ı modernleştirmeğe ve modern altyapının, özellikle ulaştırma alanında altyapının oluşurulmasına katkı sağladı. Cumhurbaşkanı bu konuda, ''Bu sene veriler Azerbaycan'da ekonomik büyümenin olduğunu göstermektedir. Gayri safi yurtiçi hasilada büyüme yüzde 3, enflasyon 2,1 oldu ve ekonominin diversifikasyonu başlıca hedeflerimizden birisidir.''

Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Forum'da yaptığı konuşmada ülkenin kazandığı başarıları kapsamlı şekilde analiz etti. Bu konuşma Cumhurbaşkanı Aliyev'in profesyonel bir stratejik kalkınma politikası belirlediğini bir kez daha onaylıyor. Azerbaycan, ''İpek Yolu Ekonomik Kuşağı'' projesi çerçevesinde de yeteri kadar rasyonel faaliyet yürütüyor.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, bu gelişmeleri yüksek değerlendirdiğini belirtti. Pekin'de Azerbaycan Cumhurbaşkanı'yla görüşen Çin Devlet Başkanı, İlham Aliyev'in Çin'in dostu olduğunu açık şekilde ifade etti. Şi Cinping, Cumhurbaşkanı Aliyev'in Çin-Azerbaycan ilişkilerinin, bütün alanlarda iş birliğinin gelişmesi için faaliyet gerektirdiğini ve ''Bir Kuşak, Bir Yol'' projesinin gerçekleştirilmesine özel hizmetlerini ayrıca vurguladı.

Böylece Pekin'de düzenlenen ''Bir Kuşak, Bir Yol'' Forumu Azerbaycan'ın Merkez Asya, Avrupa ve Afrika'nın 60'ı aşkın ülkesini birleştiren uluslararası iş birliği prosejinde önemli rol oynadığını bir kez daha ortaya koymuş oldu. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in söz konusu projenin gerçekleştirilmesine sağladığı katkılar Çin yönetimi tarafından da yüksek değerlendiriliyor. Kuşkusuz, Azerbaycan, söz konusu proje çerçevesinde aktifliğini sürdürecek ve küresel iş birliğine yeni katkılar sağlayacaktır.

Newtimes.az

Benzer Makaleler

Diplomatik köşe

Azərbaycanın xarici ölkələrdəki diplomatik nümayəndəlikləri twitterdə

↳Yeni layihə

Dış basın

Bu adam Erdoğan'a düşman
10 Ekim 2018 Habertürk

Bu adam Erdoğan'a düşman

Daniel Pipes aynı zamanda Erdoğan'a da, Türkiye'ye de düşmandır.

Daha...
Trade war set to be the United States' next foreign policy quagmire
24 Eylül 2018 The Hill

Trade war set to be the United States' next foreign policy quagmire

History is littered with real wars, like those in Afghanistan, Iraq and Vietnam, that were supposed to be won quickly and cheaply but turned out to be the most expensive and inconclusive of quagmires.

Daha...