THE THINKING OF FUTURE
BİZ DÜNYA SİYASETİNİN TÜM SIRLARINI AÇIYORUZ

Dış politikanın dinamiği: gerçekler ve perspektifler

Siz buradasınız: Baş sayfa »» Uluslararası ilişkiler »»
 0 Mesaj Yazı Aralığı+- AFont Ölçüsü+- Çap
17548
Yazı Aralığı+- AFont Ölçüsü+- Çap

Dünyanın bütün bölgelerini saran jeopolitik gerilim her bir devletin dış politikasının konstruktif niteliği için bir deneme kriterine dönüşmüştür. Hızla yaşanan ve kendinde yeterince belirsizlik öğeleri taşıyan bu süreçlere çeşitli ülkelerin farklı tepki vermesi, hatta bazılarının pasif tutum sergilemesi bu konuya bağlı.

Dış politikanın temeli sağlam konulmuş, temel faaliyet prensipleri çağdaş dünyanın jeopolitik evrim eğilimlerini düzenle dikkate alınarak şekillendirilmiş devletler ise aktifliği ile seçiliyorlar. Bu bağlılıkta Güney Kafkasya alt bölgesinde yaşanan politik, jeopolitik vb. süreçlerin çelişkiler ve bazen paradokslarla dolu dinamiği bağlamında bölge devletlerinin dış politikasının analizi son derece ilgi uyandırıyor.

Önce kaydetmek gerekir ki bölge ülkelerinin yaşanan gelişmelere tepkisi ve bu sürüçlerde katılım derecesi farklıdır. Örneğin, Ermenistan`ın dış politikası çağdaş taleplere cevap veremediği için, bu ülkenin bölge ile ilgili gerçekleştirilen uluslararası projelerde katılımı yok seviyededir. Ermenistan`ın, aynı zamanda Güney Kafkasya`da güvenlik sisteminin oluşmasına, politik işbirliğinin gelişmesine, diplomatik aktifliyin yükselmesine olan etkisi minimumdur.

Azerbaycan`ın dış politikası ise tamamen farklıdır. Azerbaycan`ın dış politikasının temel ilkelerini dahi siyaset ve devlet adamı Haydar Aliyev belirlemiştir. Haydar Aliyev, 29 Aralık 2000 yılında yeni yüzyıl ve üçüncü binyılın başlaması vesilesiyle Azerbaycan halkına çağrısında şöyle vurgulamıştır: “Azerbaycan`ın dış politikası dünyanın tüm devletleri ile eşit hukuklu şekilde yararlı ilişkiler kurmak, geliştirmek, bu ilişkilerden hem Azerbaycan Cumhuriyeti`nin uluslararası konumlarını güçlendirmek için, hem de Cumhuriyetin ekonomisini, bilimini, kültürünü geliştirmek için verimli kullanmak amacını taşıyor...

Azerbaycan devletinin dış politikasının temel ilkeleri uluslararası hukukun kuralları ile düzenlenen devletlerarası ilişkilere saygı duymaktan, tüm devletlerin egemenlik haklarına saygıyla yaklaşmaktan, tüm tartışmalı konuları barış ve görüşmeler yoluyla çözmekten, karşılıklı olarak yararlı ekonomik, bilimsel ve kültürel işbirliği kurmaktan, devletlerarası ilişkilere engel olan her türlü kısıtlamaları ortadan kaldırmaktan oluşuyor”.

Günümüzde bölgenin jeopolitik ortamının oluşmasında Azerbaycan`ın oynadığı aktif rol milli lider Haydar Aliyev`in ifade ettiği dış politika ilkelerinin yapıcı ve modern tarihi şartlara tam uygun olduğunu doğruluyor. Şimdi bölge ile ilgili hiçbir uluslararası proje Azerbaycan`ın katılımı olmadan gerçekleşemiyor ve gerçekleşemez. Dünyanın enerji güvenliği sisteminin oluşumu ile ilgili tüm programlarda Azerbaycan, önümli katılımcılardan biri olarak öngörülüyor. Hatta bu programların Azerbaycan`ın iradesi olmaksızın gerçekleşemeyeceyi herkese açıktır.

Yabancı kitle iletişim araçlarında yayınlanan analitik yazılarda Güney Kafkasya ile ilgili jeopolitik, ekonomik, enerji vb. süreçlerin dinamiğinin Azerbaycan`ın yürüttüğü politikayla sıkı bağlılığı her zaman kaydedilir. ABD ve Avrupa Birliği`nin Karadeniz-Hazar havzasının güvenlik sisteminin oluşumu ile ilgili hazırladığı konsepsiyonlarda Azerbaycan`a önemli yer ayrılmıştır.

Azerbaycan`ın dış politikasının konstruktif niteliğinin temelinde çok önemli bir faktör durmaktadır. Bu faktör modern diplomaside “ağlar diplomasisi” denen yöntemin oluşumu ile ilgilidir. Ağ diplomasisi dış politikada sistemli pozisyon tutmayı, somut bölgede etkisi olan uluslararası güçlerin (özellikle, uluslararası kuruluşların, örneğin, AGİT, NATO, AB, BDT, GUAM vb.) rolünün objektif dikkate alınmasını sağlayan profesyonelliği ifade ediyor.

Şimdi bağımsızlığını kazanmış devletler özellikle bu noktada hata yapıyor, tek taraflı ve duygusal pozisyonları ile gayri-konstruktif gözüküyorlar. Güney Kafkasya`da yaşanan jeopolitik olayların dinamiği kanıtlıyor ki Azerbaycan, bölgede ağ diplomasisini en başarılı şekilde gerçekleştiren devlettir. Ülkenin dış politikasında bu husus açıkça görülüyor.

Newtimes.az

Benzer Makaleler

İlişkili bölümler

Diplomatik köşe

Azərbaycanın xarici ölkələrdəki diplomatik nümayəndəlikləri twitterdə

↳Yeni layihə

Dış basın

Macron Fransası ve Doğu Akdeniz siyaseti
10 Eylül 2020 Anadolu Ajansı

Macron Fransası ve Doğu Akdeniz siyaseti

Dünya barışı kavramının uluslararası arenadaki mevcut kargaşa içerisinde unutulduğunu ve yerini ne olursa olsun kazanma hırsının aldığını müşahede ediyoruz.

Daha...
Eşk olsun Azerbaycan…
06 Eylül 2020 Gözlem

Eşk olsun Azerbaycan…

Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in sözleri, yaşamakta olduğumuz bu zor günlerde, yüreğimize su serpti.

Daha...