THE THINKING OF FUTURE
BİZ DÜNYA SİYASETİNİN TÜM SIRLARINI AÇIYORUZ

İrevan`dan "Erivan`a" değişen topraklarımız

Siz buradasınız: Baş sayfa »» Küresel süreçler ve eğilimler »»
 0 Mesaj Yazı Aralığı+- AFont Ölçüsü+- Çap
2058
Yazı Aralığı+- AFont Ölçüsü+- Çap

Bakü, 27 Şubat 2018 – Newtimes.az

Aslında bunu yazmayacactım. Çünkü Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Yeni Azerbaycan Partisi`nin (YAP) 8 Şubat 2018 tarihinde düzenlenen dördüncü kongresinde ülkenin iç ve dış politikası hakkında geniş ve kapsamlı bir konuşma yapmıştı. Ancak daha sonra Ermeni, Rus ve Fransız yetkililerin Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in kongredeki konuşması üzerine yaptığı açıklamalardan sonra bu yazıyı yazmanın gerekli olduğunu düşündüm.

Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Ermenistan-Azerbaycan ilişkilerine ve topraklarımızın Ermenistan tarafından işgaline değinerek şunları söyledi:

"Ayrıca belirtmeliyim ki, tarihsel topraklarımızı unutmamalıyız ve unutmuyoruz. Bu gelecekteki çalışmalarımızın bir yönlendirmesi olmalıdır, nasıl ki, bugün bu doğrultuda çalışıyoruz. Bizim tarihî topraklarımız İrevan Hanlığı, Zengezur ve Göyçe bölgeleridir. Genç nesil ve dünya bunu bilmeli. Ben memnunum ki, bu konuda – bizim ezeli topraklarımızın tarihi ile ilgili şimdi büyük bilimsel eserler hazırlanıyor, filmler çekiliyor, sergiler düzenleniyor. Önümüzdeki yıllarda bu doğrultuda daha aktif olmalı ve dünyanın farklı yerlerinde sergiler ve sunumlar yapmalıyız. Çünkü Erivan bizim tarihsel topraklarımızdır ve bu tarihi Azerbaycanlı topraklarına geri dönmeliyiz. Bu bizim siyasi ve stratejik hedefimizdir ve kademeli olarak bu hedefe yaklaşmalıyız" [i] .

Bu beyanatdan sonra başta Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan olmak üzere, Dışişlerin`den, Ermenistan parlamentosundan çeşitli yetkililer "bir kaşık suda fırtına koparmaya" başladı ve bu meselenin ülke sınırları dışında müzakere edilmesine çalıştı.

Gerek Ermenistan`ın, gerekse Rusya ve Fransa'nın konuya ilişkin görüş bildirmesini analiz etmeden önce Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan'ın Azerbaycan ve Türkiye'ye yönelik toprak iddialarını kısaca hatırlatmak yerinde olacaktır.

2011 yılında Ermenistan'da düzenlenen Ermeni dili ve edebiyatı yarışmasını kazananlar Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan ile görüşürken, yarışmanı kazananlardan biri ona şöyle bir soru sormuştu: "Batı topraklarımızı Ağrı dağı ile beraber geri alabilir miyiz?" Sarkisyan bu soruya şöyle cevap vermişti: "Bu sizin kuşağa bağlı. Örneğin, benim kuşağım görevini başarıyla yerine getirdi. 1990'lı yıllarda vatanımızın bir parçası olan Artsakh'ı (Dağlık Karabağ`ı) düşmandan kurtardık. Her neslin bir görevi vardır. Sizin de ileride bizim gibi görevlerinizi yerine getirip-getirmemeniz birlik ve beraberliğinize bağlıdır." (http://www.haberiniz.com/yazilar/haber36711-Karabagi_biz_aldik_Agriyi_size_biraktik.ht¬ml). Bu bilgi, Cumhurbaşkanının resmi web sitesinde yayınlanmaktadır. (http://president.am/events/visits/rus/?visits=2&id=290).

Serj Sarkisyan ABD'de faaliyet gösteren Carnegie Uluslararası Barış Vakfı program direktörü olan Thomas de Waal`a yaptığı açıklamada Hocalı Soykırımı ile ilgili şöyle demişti: "Hocalı'ya kadar Azerbaycanlılar bizimle sadece şaka yaptıklarını düşünüyorlardı. Azerbaycanlılar Ermenilerin sivil nüfusa el kaldırmayan insanlar olduğunu düşünüyorlardı. Tüm bu düşüncelerin değiştirilmesi gerekiyordu. Bu da oldu. Aslında bizim savaşımız diğerlerinden farklıydı. Bizde etnik temizlik yapıldı. Başka türlü olamazdı da" [ii] .

Serj Sarkisyan Türkiye ile ilgili soruya verdiği cevapta Azerbaycan topraklarını işgal ettiklerini, Türkiye'den toprak talep ettiklerini, Hocalı ile ilgili söylediklerinde Azerbaycanlılara karşı, kendisinin de belirttiği gibi sivil nüfusa karşı soykırım yaptıklarını itiraf etmiştir.

İlginç olan şudur ki, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Irevan hakkındaki açıklamalarını yanıtlayan Rusya ve Fransa, Sarkisyan'ın söylediği sözler konusunda sessiz kalmıştı. Burada hassas bir hususu belirtmek önemlidir. Sarkisyan`ı işlediği askeri suçlarına göre itham etmeyen Rusya ve Fransa, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in dile getirdiği fikirlere acele görüş bildirmiştir. Bu iki ülkenin AGİT Minsk Grubu eşbaşkan ülkeleri olduğuna dikkat çekmek de önemlidir.

YAP`ın songresinde Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in dediği gibi "Bizim tarihi topraklarımız İrevan Hanlığı, Zengezur, Göyçe ilçeleridir". Evet, bunu Ermenistan da, Rusya da, Fransa da çok iyi biliyor. Ama mevcut durumda bunu dile getirmeye cesaretleri yetmiyor, toprakları işgale maruz kalan Azerbaycan'ın değil, işgalcı Ermenistan'ın yanında olduklarını bildirirler.

Aşağıda İrevan Hanlığı'nın ve Nahçıvan'ın Çarlık Rusyası tarafından işgal edilmesinden sonra Rusya memurlarının kendilerinin hazırladıkları nüfusun listeye alınması tablosunu hiç bi açıklama vermeden paylaşıyorum. Bu, Rus arşivlerinde bulunan istatistiksel bilgilerdir.

Tablo 1. Ermeni bölgesi nüfusunun sayımının sonuçları (1832. İ.Şopen`e göre). [iii]

Adı

Müslümanlar

(Azerbaycanlılar)

Yerli ermeniler

İran`dan gelmiş ermeniler

Osmanlı`dan gelmiş

ermeniler

Toplam

1

2

3

4

5

6

 

Aile

Kişi

Aile

Kişi

Aile

Kişi

Aile

Kişi

Aile

Kişi

1. İrevan merkez

1807

7331

567

2369

366

1715

11

48

2751

11463

İlçeler

1.Kırkbulaq

81

383

262

1396

216

1043

38

231

597

3053

2.Zengibasar

910

5413

133

603

442

2360

-

-

1485

8376

3.Gernibasar

753

4176

34

145

1211

5359

-

-

1998

9680

4.Vedibasar

574

3449

2

15

200

1069

-

-

776

4533

5.Şerur

1306

6510

-

-

336

1757

-

-

1641

8267

6.Sürmeli

709

4832

935

5892

299

1459

261

1342

20204

13525

7.Derekənd-Parçenis

589

3267

1

5

-

-

-

-

590

3272

8.Seedli

160

1004

-

-

-

-

-

-

160

1004

9.Talin

91

420

74

416

-

-

185

1144

350

1980

10.Seyidlı ve Aksakkalı

311

1754

6

28

-

-

-

-

317

1782

11.Sərdarabad

276

1337

469

3214

66

356

4

21

815

5428

12.Körpübasar

400

2592

897

5290

518

2897

35

176

1850

10955

13.Abaran

-

-

11

58

330

2018

1116

6857

1487

8933

14.Dereçiçek

231

1300

92

552

575

3535

539

3263

1437

8650

15.Göyçe

9196

49875

3498

20073

4559

23568

3674

21639

20927

115155

 

Nahçıvan bölgesi

Adı

Müslümanlar

(Azerbaycanlılar)

Yerli ermeniler

İran`dan gelen ermeniler

Osmanlı`dan gelen ermeniler

Toplam

1

2

3

4

5

6

Nahçıvan merkez

Aile

Kişi

Aile

Kişi

Aile

Kişi

Aile

Kişi

Aile

Kişi

İlçeler

1.Elinceəçay

909

3641

156

719

265

1110

-

-

1330

5470

2.Nahçıvan

979

4194

150

776

941

4507

-

-

2070

9477

3.Mevazi-Hatun

282

1497

43

224

-

-

-

-

498

2643

4.Hök

292

1375

43

224

-

-

-

-

335

1599

5.Dereleyez

1001

6510

-

-

336

1757

8

27

1574

30507

Toplam

3893

17138

530

2690

2137

10652

8

27

1574

30507

 

Ordubad bölgesi

Adı

Müslümanlar

(Azerbaycanlılar)

Yerli ermeniler

İran`dan gelen ermeniler

Osmanlı`dan

gelen ermeniler

Toplam

1

2

3

4

5

6

 

Aile

Kişi

Aile

Kişi

Aile

Kişi

Aile

Kişi

Aile

Kişi

Ordubad merkez

767

3262

-

-

36

182

-

-

803

3444

İlçeler

1.Ordubad

146

552

36

215

14

76

-

-

196

843

2.Eylis

77

347

214

1356

29

183

-

-

320

1886

3.Deste

317

1533

62

346

-

-

-

-

379

1879

4.Bilev

289

1210

39

208

-

-

-

-

499

2317

5.Çennep

79

343

49

263

-

-

-

-

128

606

Toplam

1675

7247

400

2388

250

1340

-

-

2325

10975

Erməni bölgesinde toplam

 

Müslümanlar

Yerli ermeniler

İran`dan gelenler

Osmanlı`dan

gelen ermeniler

Yezidi Kürdleri

Toplam

Toplam

16078

81749

4428

25151

6949

35560

3682

21666

67

180

31201

164450

 

Tablo 2. 1914-1920 tarihlerinde bu günkü Ermenistan sınırları dahilinde etnik gruplar [iv]

 

1914

1916

1918

1919

1920

 

Bin kişi

Toplam%

Bin kişi

Toplam %

Bin kişi

Toplam %

Bin kişi

Toplam %

Bin kişi

Toplam %

Ermeniler

646,1

65,9

739,9

68,4

931,2

73,3

877,5

91,2

691,0

95,7

Müslümanlar

279,7

28,5

282,5

26,8

290,0

22,8

58,5

6,1

10,0

1,4

Türkler

265,1

27,0

167,1

25,4

-

-

-

-

10,0

1,4

Kürdler

14,6

1,5

15,4

1,4

-

-

-

-

-

-

Diğerleri

55,1

5,6

50,0

4,8

(50,0)

3,9

25,7

2,7

21,0

2,9

Toplam

980,9

100,0

1052,9

100,0

1271,1

100,0

691,7

100,0

722,0

100,0

 

Tablo 3. 1989-2011 tarihlerinde Ermenistan`ın etnik özelliği [v]

 

Etnikler

Azlıkların 1989 senesine esasen sayıları [vi]

Azlıkların 2001 senesine esasen sayıları [vii]

 

Azlıkların 2011 senesine esasen sayıları

Yezidiler

51 976 (1,6 %)

40 620 (1,3 %)

35 308 (1,2 %)

Ruslar

51 555 (1,6 %)

14 660 (0,5 %)

11 911 (0,4 %)

Süryaniler

5 963 (0,2 %)

3 409 (0,1 %)

2 769 (0,09 %)

Kürdler

4 151 (0,1 %)

1 519 (0,05 %)

2 162 (0,07 %)

Ukraynalılar

8 341 (0,2 %)

1 633 (0,05 %)

1 176 (0,04 %)

Yunanlar

4650 (0,1 %)

1176 (0,04 %)

900 (0,03 %)

Gürcüler

1 364 (kalanlar arasında 0,3 %)

696 (kalanlar arasında 0,1 %)

617 (0,02 %)

Farslar

Bilgi yok

Bilgi yok

476 (0,02 %)

Beyaz Ruslar

1061 (kalanlar arasında 0,3 %)

257 (kalanlar arasında 0,1 %)

Bilgi yok

Almanlar

265 (kalanlar arasında 0,3 %)

133 (qklanlar arasında 0,1 %)

Bilgi yok

Yahudilər

676 ((kalanlar arasında 0,3 %)

109 (kalanlar arasında 0,1 %)

Bilgi yok

Polşalılar

270 (kalanlar arasında 0,3 %)

97 (kalanlar arasında 0,1 %)

Bilgi yok

Dr. Hatem Cabbarlı


[i] Bakıda Yeni Azərbaycan Partiyasının VI qurultayı keçirilib, https://azertag.az/xeber/Bakida_Yeni_Azer­baycan_Partiyasinin_VI_qurultayi_kechirilib_YENILANIB_4-1135286,  08.02.2018.

[ii] ‘Serzh Sargsyan Interview Revisits Khojaly and the Karabakh War,’ http://www.eurasianet.org/node/65055, February 27, 2012.

[iii] Şopen İ.İ, ‘İstoriçeskiy pamyatnik sostoyaniya Armyanskoy oblasti v epokhu prisoedineniya k Rossiyskoy imperii’, SPB, 1852, str. 543-599.

[iv] Каvkazskiy kalendar na 1917 god. Тiflis, 1916. Statiçeskiy otd., Str. 177- 237; Korkotyan Z, Naselenie Sovetskoy Armenii za poslednie sto let, str. 164 -167, 184-185, XLVI -XLVII (na arm yaz); Vosstanavlenie narodnogo khozyaysta Armyanskoy SSR (Мaterialı i dokumentı za 1921-1928 gg.) / Pod red. А.О. Маarukhyana, Еrevan, 1958.C.V. (Etniçeskiy sostav isçislen avtorom), V istoçnikakh azerbaydjançı pokazanı pod nazvaniem "musulman” ili "turok”

[v] Etniçeskie menşinstva v Armenii, https://ru.wikipedia.org/

[vi] Buniatyan, Gayane ‘How does Armenia educate its public administrators in protecting and managing ethnic diversity?’, Yerevan State University. http://www.nispa.org/files/conferences/2006/papers/20060417231638­0.Gaya-ne%20Buniatyan%20Paper%20on%20Ethnic%20Minorities%20of%20Armenia.doc

[vii] Postoyanoe naselenie po vozrastu i naçionalnosti. Dannıe perepisı Respublika Armeniya 2001 г., http://docs.armstat.am/census/pdfs/51.pdf

Benzer Makaleler

Diplomatik köşe

Azərbaycanın xarici ölkələrdəki diplomatik nümayəndəlikləri twitterdə

↳Yeni layihə

Dış basın

Bu adam Erdoğan'a düşman
10 Ekim 2018 Habertürk

Bu adam Erdoğan'a düşman

Daniel Pipes aynı zamanda Erdoğan'a da, Türkiye'ye de düşmandır.

Daha...
Trade war set to be the United States' next foreign policy quagmire
24 Eylül 2018 The Hill

Trade war set to be the United States' next foreign policy quagmire

History is littered with real wars, like those in Afghanistan, Iraq and Vietnam, that were supposed to be won quickly and cheaply but turned out to be the most expensive and inconclusive of quagmires.

Daha...