THE THINKING OF FUTURE
BİZ DÜNYA SİYASETİNİN TÜM SIRLARINI AÇIYORUZ

Cenevre görüşü: Ermenistan'ın ikilemi ve iki yüzlülüğü

Siz buradasınız: Baş sayfa »» Küresel süreçler ve eğilimler »»
 0 Mesaj Yazı Aralığı+- AFont Ölçüsü+- Çap
1078
Yazı Aralığı+- AFont Ölçüsü+- Çap

Bakü, 2 Kasım 2017 – Newtimes.az

1988 yılında başlayan Dağlık Karabağ problemi 1991 yılı sonları, 1992 yılı başlarında askeri çatışma dönemine geçti ve 1994 yılına kadar Ermenistan Azerbaycan topraklarının %20’ni işgal etti; sonuçta bir milyona yakın Azerbaycan vatandaşı topraklarını terk etmeye mecbur oldu. Ermenıstan’ı yönetenler ve Ermeni halkı Dağlık Karabağ Savaşı’nda elde ettikleri geçici üstünlüğün rehavetine kapılarak savaşta zafer elde ettiklerini zannetmektedirler. Ama savaş daha bitmemiştir, sadece muharebe durdurulmuştur. Oldukça kırılgan olan ve net bir tarihi olmayan ateşkes antlaşması çerçevesinde Azerbaycan ateşkes rejimini korumaya çalışmaktadır.

Elbette savaş bitmemiştir, Azerbaycan Cumhuriyeti’nin Devlet Başkanı Baş Komutan İlham Aliyev Dağlık Karabağ probleminin barışçıl yollarla halledilmesinin gerektiğini en yüksek uluslararası tribünlerden dile getirse de, Ermenistan’ın müzakereler sürecinden uzaklaşacağı, Dağlık Karabağ’da şantaja devam edeceği takdirde gereken cevabı alacağını ve askeri operasyonların başlayacağını hiçbir zaman istisna etmemiştir. Nisan 2016 yılında Ermenistan Dağlık Karabağ’da ateşkes rejimini ihlal ederek askeri operasyonlara başladığı zaman Azerbaycan ordusu bu hücumların karşısını almış, Ermenistan ordusuna ciddi karşılık vererek, birkaç strateji yüksekliği ele geçirmiştir. Nisan ayında gerçekleşen bu olay hakkında Ermeni halkı çok şeyleri bilmese de, Ermenistan Devlet Başkanı Serj Sarkisyan sonuçların nasıl olduğunu çok iyi biliyor.

Uzun zamandan sonra Azerbaycan Devlet başkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Devlet Başkanı Serj Sarkisyan Minsk Grubu’nun arabulucuğu ile 16 Ekim’de Cenevre’de biraraya gelerek Dağlık Karabağ probleminin barış yoluyla halledilmesi yollarını müzakere ettiler.

Cenevre görşünün gerçekleşmesinin önemli nedenlerinden biri Ermenistan’ın bu görüşmede her hangi bir ilerleme elde etmek isteği değil, uluslararası alanda müzakerelerden kaçan taraf olma imajını iyileştirmesi olmuştur.

Genellikle taraflar yüksek düzeyde görüşmeden önce  her iki ülkenin Dışişleri Bakanları ve Minsk Grubu görüşmenin altyapısını hazırlar. Bu süreçte Dışişleri Bakanları ve Minsk Grubu devlet başkanlarının hangi konular etrafında müzakereler yapacağı hakkında ülke ve bölge basınına hiçbir açıklama vermemişti.

Dağlık Karabağ’da Nisan 2016 yılında gerçekleşen olaylardan sonra Cenevre görüşü devlet başkanlarının üçüncü gçrüşü olsa da (Viyana-Mayıs 2016, Saint-Peterburg-Haziran 2016), önceki iki görüşmede Ermenistan’ın uzlaşmaz tavrına göre herhangi bir ilerleme kaydedilmemişti.

Devlet başkanlarının görüşünden önce Ermenistn parlamentosunun eski milletvekili Tevan Pogosyan ‘eğer kimse Cenevre’de devlet başkanlarının Dağlık Karabağ problemini müzakere edeceğini düşünüyorsa, benim hişbir beklentim yoktur. Bu görüşme Minsk Grubu eşbaşkanlarının görüşmek ricasına bir jestir ve iyi durumda devlet başkanları Viyana ve Saint-Peterbug görüşmesinde müzakere edilen konular etrafında görüşecekler.’[i] demiştir.

Cenevre görüşmesinden sonra her iki devletin Dışişleri Bakanları ve eşbaşkan devletlerin temsilcileri devlet başkanlarının görüşmeleri hakkında bilgi vermişlerdi. Buna göre:

-görüş olumlu havada geçmiştir;

-devlet başkanları müzakereler sürecinin devam etmesi konusunda hemfikirdirler;

-cephe hattında gerginliğin azaltılması için ek adımlar atılması konusunda anlaşma sağlanmıştır.[ii]

Bu açıklamalardan Viyana ve Saint-Peterburg görüşmelerinde mutabakat vardıkları konularla ilgili hiçbir ilerleme kaydedilmediği anlaşılmaktadır. Çünkü Ermenistan problemin halledilmesini istememektedir. Bunun iki önemli nedeni vardır. Birincisi, Serj Sarkisyan iktidarının korunmasında  ve devam etmesinde esas faktör Dağlık Karabağ problemidir. İkincisi, Ermenistan’ın Azerbaycan topraklarını işgal etmesine rağmen eşbaşkan devletler bu ülkeyi işgalci devlet olarak tanımamaktadırlar.

Minsk Grubu eşbaşkan devletlerinden ve uluslararası kamu oyundan hiçbir baskı görmeyen Ermenistan görüşmeler zamanı cephe hattında gerginliğin azaltılması için ek adımların atılması için anlaimaya varılmasına rağmen, bir gün sonra ateşkesi ihlal etmesi sonucunda bir askerini kaybetmiştir. İlginçtir ki Sarkisyan müzakerelerden bir gün sonra Cenevre Ermeni diaspora temsilcileri ile görüşürken ‘Bizim için yegane çözüm yolu Dağlık Karabağ’ın Azerbaycana bağlı kalmamasıdır’[iii] demiştir.

Azerbaycan Devlet Başkanı İlham Aliyev’ın Dış Politika üzere Yardımcısı Nevruz Memmedov konuya açıklamaa verirken demiştir: ‘Karara alınmıştı ki mutabakat sağlandığı konulardan başka hiçbir konuda açıklama verilmeyecek. Ama o bunu yaptı, söz verse de, verdiği sözü tutmadı. Hiç değilse eşbaşkanlardan ve AGİT temsilcilerinden utanmalıydı. Görünen şudur ki müzakereleri bozmak niyyetinden el çekmemiştir.’[iv]

Minsk Grubu eşbaşkanları problemin halledilmesi için hangi prensipler üzerinde müzakerelere devam edildiğini bildirmemelerine rağmen, Sarkisyan’ın bu tür ifade kullanmasına tepki göstermemiştir. Bu ise eşbaşkanların pasifliğine Ermenistan Devlet Başkanının Minsk Grubu’nun arabuluculık girişimlerini ciddiye almadığını göstermektedir.

Dr. Hatem Cabbarlı


[i] Встреча Саргсян-Алиев всего лишь жест сопредседателям МГ ОБСЕ: Теван Погосян http://ru.1in.am/1202253.html, 2017-10-15.

[ii] Стало известно о готовности Саргсяна и Алиева активизировать переговоры https://regnum.ru/news/polit/2334740.html, 16 октября 2017.

[iii] Саргсян после встречи с Алиевым: Единственное решение – это Карабах вне Азербайджана http://www.panarmenian.net/rus/news/247691/, 16 октября 2017.

[iv] Novruz Məmmədov: Ermənistan razılığı pozub, https://www.amerikaninsesi.org/a/cenevre-danisiqlari/­4073810.html, Oktyabr 17, 2017.

Benzer Makaleler

Diplomatik köşe

Azərbaycanın xarici ölkələrdəki diplomatik nümayəndəlikləri twitterdə

↳Yeni layihə

Dış basın

Bu adam Erdoğan'a düşman
10 Ekim 2018 Habertürk

Bu adam Erdoğan'a düşman

Daniel Pipes aynı zamanda Erdoğan'a da, Türkiye'ye de düşmandır.

Daha...
Trade war set to be the United States' next foreign policy quagmire
24 Eylül 2018 The Hill

Trade war set to be the United States' next foreign policy quagmire

History is littered with real wars, like those in Afghanistan, Iraq and Vietnam, that were supposed to be won quickly and cheaply but turned out to be the most expensive and inconclusive of quagmires.

Daha...