THE THINKING OF FUTURE
BİZ DÜNYA SİYASETİNİN TÜM SIRLARINI AÇIYORUZ

Avrasya'nın Başarılı Ülkesi: Azerbaycan'ın Jeostratejik Perspektifleri

Siz buradasınız: Baş sayfa »» Küresel süreçler ve eğilimler »»
 0 Mesaj Yazı Aralığı+- AFont Ölçüsü+- Çap
551168
Yazı Aralığı+- AFont Ölçüsü+- Çap

Bakü, 1 Aralık 2014 – Newtimes.az

Halihazırda dünya çapında yoğun bilgi savaşı yaşanıyor. Bazen somut devlet hakkında yanlış tasavvurlar yaratmaya çalışanlar da bulunur. Sadece gerçekliğin nesnel analizi doğru görünüm oluşturabilir. Azerbaycan'ın bağımsızlık yıllarında geçtiği yol, elde ettiği başarılar gösteriyor ki, onu Avrasya mekanının en başarılı ülkeleri arasına ait etmek mümkündür. Hızlı ekonomik gelişme temposu, temelli sosyo-kültürel ve siyasi reformları, küresel enerji güvenliği alanında oynadığı rolü, milli dayanışma yönünde elde ettiği başarıları bu tezi doğrulayan olgulardandır. Bundan dolayıdır ki, Azerbaycan bağımsız iç ve dış politika yürütebiliyor.

Mükemmel Kavram: Devlet Yapılanması Hattının Verimliliği

Öngörülen başarılı gelişme stratejisinin geliştirilmesi modern bağımsız devlet için son derece önemli meselelerdendir. Eski Sovyet cumhuriyetlerinin tecrübesi gösterdi ki, bu mesele çok sayıda jeopolitik, jeoekonomik, sosyal, siyasi ve kültürel faktörleri dikkate almayı gerektirir. Azerbaycan bağımsız bir devlet olarak ciddi başarılar elde etti. O, tüm alanlarda hızla gelişiyor. Buna ulaşmak ise kolay değil.

Ülkenin kapsamlı düşünülmüş mükemmel kavram doğrultusunda ilerleme yaptığı göz önündedir. Bu sürecin çeşitli yönleri vardır ki, onların da üzerinde fazla durmaya gerek duyuluyor. Azerbaycan'ın ekonomik gelişme temposuna göre dünya liderine dönüşmesi birçokları için beklenmedik olay oldu. Özellikle Güney Kafkasya'nın diğer devletlerinin yaşadıkları sosyo-ekonomik sorunlar fonunda bu, yeterince ilginç görünüyor.

Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Avrupa'nın "Neurope.eu" bilişim sitesine röportajında bu bağlamda vurguladıkları meselenin mahiyetini idrak etmeye olanak sağlar. Devlet Başkanı söyledi: "Düşünülmüş programlara dayalı amaçlı faaliyet neticesinde son 10 yılda gayri safi yurtiçi hasıla 3,4 kat, ekonominin petrol sektörü 2,6 kat, bütçe gelirleri 16 kat artmış, ayrıca, stratejik döviz rezervlerinin hacmi 50 milyar ABD dolarını geçmiştir. Milli ekonomiye 170 milyar ABD dolarından fazla yatırım konulmuştur" (bkz: Azerbaijan. A powerful regional hub again / www.neurope.eu, 1 Temmuz 2014).

Geçen yüzyılın 90'lı yıllarında ağır sosyoekonomik durumda olan, topraklarının %20'si Ermenistan'ın saldırısına maruz kalan ve neredeyse uluslararası destekten mahrum edilen bir ülke için bu, son derecede ciddi gelişmedir. Komşu ülkelere hatta dışarıdan büyük yardımlar gösterilse de, bu tür başarıya ulaşamamışlardır. Demek, burada Azerbaycan'ı bölgenin lider devletine dönüştüren esaslı sebepler vardır.

Tabii ki, burada öncelikle ulu önder Haydar Aliyev'in yarattığı ileri görüşlü ve etkin strateji geliştirme kavramını göstermek gerekir. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev bu hattı çok başarılı ve hızla değişen dünyanın gereksinimleri düzeyinde geliştiriyor. Genellikle bu iki faktör Azerbaycan'ı gelişme temposuna göre dünyanın lideri seviyesine yükseltti.

Strateji gelişme teorisinin tüm yönlerini bir yazıda analiz etmek imkansızdır. Fakat bir takım önemli hususlar üzerinde durmak mümkündür. Burada sanayinin modernizasyonu, ilerici teknolojinin uygulaması, enerji politikasının içeriği ayrıca gösterilmelidir. Aynı yönler genel toplumun yenilenmesini büyük etkiliyor. Bunlara Dağlık Karabağ çatışmasının çözümünün uluslararası gündemin güncel tartışma konusuna dönüştürülmesi de eklenmelidir. Çünkü bu sorun ülkenin uluslararası konumunun algılanması ile doğrudan bağlantılıdır.

Çağdaş tarihi aşamada iç ile dış politika birbiriyle sıkı sıkıya bağlıdır. Onlar vahdet teşkil etmelidirler. Aksi takdirde, sürecin belli aşamasında her şey dağılabilir. Bunu kanıtlayan deneyler yeterincedir. İşte bu açıdan Azerbaycan'ın gerçekleştirdiği iç sosyoekonomik, enerjik, siyasi ve kültürel reformlarla dış siyasi hat arasında yoğun bağlılığı görmek çok önemlidir.

Özellikle dikkate almak gerekir ki, enerji politikaları stratejik gelişme teorisinin önemli bir parçasıdır. Bir takım çevreler Azerbaycan'ın işte bu başarısına gölge düşürmeye çalışıyor, ülkenin demokratik gelişim hattı ile güvenliğin temini arasında uçurum yaratmaya çalışıyor. Bazen şer-iftira, yalan bilgilerle dünya kamuoyunda yanlış tasavvurlar oluşturmaya gayret ediyorlar.

Söylenenler bir faktörü güncelliyor. Biz, Azerbaycan toplumunun bilgi güvenliğinin sağlanması işinde bilgi ve iletişim teknolojilerinin etkin kullanılması konusunu kastediyoruz. Bu alanda elde edilen başarılar Azerbaycan'ın Avrupa ve dünya devletleri ile açık rekabete girme potansiyelinin habercisidir.

Yönetim Stratejisi: Mükemmellik Yolu

Yukarıda vurgulanan faktörlerin fonunda yönetimin tekmilleştirilmesinin bağımsız devletçiliğin gelişmesinde stratejik rol oynadığı açıkça görülmektedir. Günümüzde yeniliklerin uygulaması ile bu sorun arasında çok yoğun ilişkinin olduğu bilinmektedir. İlginçtir ki, bu bağlılık karmaşık niteliğe sahiptir. Yani hiç de her zaman yeni teknolojilerin uygulanması demokratik yönetime götürmüyor.

Bunu gerçekleştirmek için bilimsel açıdan derinden düşünülmüş reformlar programları gerçekleştirmek gerekir. Azerbaycan artık uzay ülkesidir. Burada çağdaş ihtiyaçlara tam cevap veren hizmet sistemi uygulanır. Doğu ile Batı arasındaki birçok çokuluslu ulaşım-iletişim projelerinde ülke aktif yer alıyor.

Yönetimlerinin geliştirilmesi ile hızlı ekonomik gelişmenin uyarlanması devletin gücünü ciddi etkiliyor. Buna dayanarak bağımsız iç ve dış politika yürütmek mümkündür. Azerbaycan'ın tecrübesi bu tezin doğruluğunu tam teyit etmektedir. Dünyanın büyük devletleri açıkça itiraf ediyorlar ki, Güney Kafkasya'da hiçbir ciddi uluslararası proje Bakü'nün rızası olmadan gerçekleşemez. Özellikle enerji konusunda bölgede önemli söz sahiplerinden biri Azerbaycan`dır.

Meselenin bu tarafının ülkenin stratejik gelişme teorisine büyük etkisi vardır. Azerbaycan'ın Avrasya'nın enerji haritasının yenilenmesinde etkin görev aldığı itiraf ediliyor. Bu seviyeye ulaşmak için, tabii ki, büyük ve sistemli faaliyet gereklidir. Bağımsızlığını yeni kazanmış bir ülke için bu, oldukça karmaşık bir konudur. Fakat Azerbaycan yönetiminin seçtiği gelişim kursu onun üstesinden gelmeye olanak verdi.

Bölgesel düzeyde enerji projelerinin temel girişimcisi olarak konumunu güçlendirdikten sonra, Bakü küresel ölçekte güvenliğin teminine katkıda bulunmaya başladı. "Güney gaz koridoru"nun temelatma töreninde konuşma yapan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in şu sözleri bu bağlılıkta mevcut durumu dolgun ifade ediyor: "Bence, bugün petrol ve gaz alanında yeni uluslararası takım oluşuyor. Takımın bütün üyeleri bugün salondadırlar. Eminim , bizim ortak faaliyetimiz başarılı olacak ve takımımız zafer kazanacaktır" (bkz: Prezident İlham Əliyev Bakıda "Əsrin müqaviləsi"nin 20 illiyinə və "Cənub qaz dəhlizi"nin təməlinin qoyulmasına həsr olunmuş təntənəli mərasimdə iştirak edib / www.president.az, 20 Eylül 2014).

Böyle anlaşılıyor ki, Azerbaycan bağımsız bir devlet olarak tam oluşmuş ve bu, onun jeopolitik ağırlığını olumlu etkiliyor. Büyük bir jeopolitik mekanda uluslararası takımın şekillenmesinde ciddi rol oynayan devletin perspektifine şüphe olamaz. Bunu ülkenin jeostratejik gelişme teorisinin temel tezlerinden biri olarak görebiliriz.

Yukarıda söylenenlerin bağlamında devletin uluslararası nüfuzunun yükseldiği vurgulanmalıdır. Ülke aslında uluslararası diyalog ve işbirliği merkezine dönüşmüştür. BM'de, Avrupa kurumlarında onun konumu anbaan güçleniyor. Azerbaycan'da çok sayıda siyasi, jeopolitik, kültürel ve dini konularda uluslararası etkinliklerin yapılması tesadüf değildir. Ayrıca, ülkemiz BM Güvenlik Konseyi'nin başkanlarından biri olmuştur.

Açıktır ki, bağımsızlık döneminde Azerbaycan kendi ihtiyaçlarını tam sağlayan, bağımsız iç ve dış politika yürütmeye muktedir olan, gerekli maddi, manevi ve insan kaynaklarına sahip olan devlete dönüşmüştür. Onun devlet yapılanması hattı günümüz ihtiyaçlarına tam cevap vermekle birlikte, gelecekte de etkili olacak ilkelere dayanıyor. Bunlara göre Azerbaycan'ı Avrasya mekanının en başarılı ülkelerinin sıralarına ait etmek mümkündür.

Newtimes.az

Benzer Makaleler

Diplomatik köşe

Azərbaycanın xarici ölkələrdəki diplomatik nümayəndəlikləri twitterdə

↳Yeni layihə

Dış basın

Bu adam Erdoğan'a düşman
10 Ekim 2018 Habertürk

Bu adam Erdoğan'a düşman

Daniel Pipes aynı zamanda Erdoğan'a da, Türkiye'ye de düşmandır.

Daha...
Trade war set to be the United States' next foreign policy quagmire
24 Eylül 2018 The Hill

Trade war set to be the United States' next foreign policy quagmire

History is littered with real wars, like those in Afghanistan, Iraq and Vietnam, that were supposed to be won quickly and cheaply but turned out to be the most expensive and inconclusive of quagmires.

Daha...