THE THINKING OF FUTURE
BİZ DÜNYA SİYASETİNİN TÜM SIRLARINI AÇIYORUZ

Hızlı kalkınma: Doing Business'te Azerbaycan gerçekleri

Siz buradasınız: Baş sayfa »» Siyaset »»
 0 Mesaj Yazı Aralığı+- AFont Ölçüsü+- Çap
10028
Yazı Aralığı+- AFont Ölçüsü+- Çap

Bakü, 9 Kasım 2018 – Newtimes.az

Dünya Bankası, yeni İş Yapma Kolaylığı Raporu'nu yayınladı. Rapor'da 150'yi aşkın ülkenin ekonomik durumuna ilişkin rakamlar yer alıyor. Ayrıca iş hayatının kolaylaştırılmasına ilişkin derecelendirme tablosu da yapılmıştır. Rapor'da Azerbaycan'da iş hayatının kolaylaştırılması yönünde ciddi olumlu sonuçların olduğu kaydediliyor. Azerbaycan, bu yönde büyük başarılar kazanan 10 ülke arasında yer alıyor. Günümüz küresel jeopolitik durumunda ve dünyanın gelişmiş ülkelerinde bile krizin duyulduğu bir aşamada bağımsız Azerbaycan'ın notunun yükseltilmesi önemli gerçekleri bir kez daha ortaya çıkarıyor. Jeopolitik-ekonomik hareketlilik konunun önemli yönlerinden birini oluşturuyor. Bu yüzden söz konusu hususa detaylı değinmeden geçemeyiz.

Derecelendirme tabloları ve gerçekler: Dünya Bankası'nın tarafsız değerlendirmeleri

Günümüzde hiç kimseyi uluslarlarası örgütlerin derecelendirme rakamlarıyla şaşırtmak mümkün değildir. Geride bıraktığımız on yıllarca bu eğilimin güçlenmesi sonucunda artık kankınma rakamları sıradan bir olay gibi gözüküyor. Fakat söz konusu rakamlar arasında ciddi önemli örnekler de mevcut. Dünya Bankası Doing Business Raporu, bu açıdan örnek oluşturmaktadır. Rapor iş ortamının değerlendirilmesi için dünyada en önemli ve güvenilir gösterici olarak görülüyor.

Doing Business, ülkelerde yapılan reformları sınıflandırıyor. Bunun için Dünya Bankası, gerek devlet, gerekse de çok sayıda iş dünyası temsilcilerinden, ünlü danışman şirketlerinden somut sorulara cevap alıyor. Ardından aldığı cevaplar doğrultusunda derecelendirme tablosu oluşturuyor. Hatta yapılan reformların denetlenmesi amacıyla bazı ülkelere özel uzman ekipler de gönderilebilir. Böylece reformların gerçek anlamda belli kriterler doğrultusunda gerçekleştirilme düzeyi araştırılıyor.

Tüm bu söylenenler doğrultusunda her ülkenin gerek genellikle, gerekse de 10 endeks üzere derece notu belirlenir. Doing Business Raporu'nun, yabancı yatırımcılar için iş hayatıyla ilgili güvenilir kaynak niteliğinde temel değerlendirme tablosu olduğunu özellikle kaydetmek gerekir. Rapor, ayrıca diğer uluslararası örgütlerce hazırlanan raporlar için de başlıca kaynak rolünü oynamaktadır.

Doing Business 2019 Rapor'unda Azerbaycan'a ilişkin şöyle derecelendirme bulunmaktadır: ''Avrupa ve Merkez Asya bölgesinde bulunan Azerbaycan, en iyi kalkınma göstericilerine sahip 10 ülke arasında. Ayrıca Azerbaycan, küresel düzeyde rekora imza atmanın yanı sıra 8 alanda reformlar yaparak 2017-2018 döneminde iş yapma ortamını da kolaylaştırmağı sağlamıştır.'' Raporda Azerbaycan'ın hep gelişen ülke olarak kaydedildiğini de özellikle vurgulamak gerekir. Örneğin, 2016 Raporunda 65. sırada yer alan Azerbaycan, 2018 yılında 57. sırada bulunuyor.

Özellikle bir takım uluslararası derecelendirme kuruluşlarının, Azerbaycan'la ilgili yeteri kadar tarafsız tutum sergilemeden zıt bilgiler paylaştığını ayrıca kaydetmek gerekir. Söz konusu kuruluşlar, çeşitli nedenlerle Azerbaycan'ı eleştirmek amacıyla belgelerde sahtecilik yapıyorlar. Bu hususa birçok kez rastlandı. Ayrıca bu tür önyargılı tutum bazında aynı kuruluşlar, Ermenistan'ın notunu abartılı şekilde yükseltiyorlar.

Oysa Doing Business, bu açıdan farklı konumda. Belirttiğimiz somut örnekler, Doing Business Raporu'nun yapımı aşamasında sağlam bilgilerin detaylı biçimde incelendiğini ve ülkelerle ilgili gerçek verilerin yer almasına özellikle dikkat edildiğini gösteriyor. Şu husus, derecelendirme kuruluşları arasında da hala belirli sorunların olduğunu göstermektedir. Söz konusu kuruluşlar birbirlerine aykırı derecelendirme tabloları oluşturmak yoluyla kendilerine duyulan güveni kaybediyorlar. Bu konuda detaylı düşünmek olumlu sonuçların alınması açısından faydalı olabilir.

Söz konusu hususlar doğrultusunda Doing Buziness 2019 Raporu'nda ifade edilen yorumlar ilginç düşüncelerin ortaya çıkmasına katkı sağlıyor. Öncelikle Azerbaycan, Güney Kafkasya'da hızla gelişen ender ülke olarak görülüyor. Fakat şu hususu diğer ülkelerle ilgili söyleyemeyiz. Ayrıca Azerbaycan, özellikle iş ortamında kolaylığın sağlanması yönünde ciddi reformlar gerçekleştiren bir ülke. Azerbaycan'ın, Doing Business 2019 Raporu'nda 10 endeksten 8'i üzere ciddi ilerlelemeler kaydetmesinin yer alması söylediklerimizi onaylamaktadır. Bu husus, gerçek anlamda Azerbaycan'ın en iyi reformlar gerçekleştiren 10 ülke sırasında yer aldığını söyleyebilmemizi sağlıyor.

Şu gerçeğin, iş hayatının yanı sıra jeopolitik açıdan da önemini anlamamız gerekir. Kaydettiğimiz göstericiler gerçek anlamda bağımsız devletin kurulma sürecinin kapsamını ifade ediyor. Bu husus, ayrıca Azerbaycan'ın bağımsız devlet olarak hangi kriterlere önem verdiğini ve bu süreçte ne denli başarılı olduğunu gösteriyor. Raporda ifade edilen tez, Azerbaycan'ın, post-sovyet mekanında bağımsız devlet kurmak yönünde ciddi reformlar gerçekleştiren ülke olduğu anlamına geliyor.

Reform yoluyla: Azerbaycan programların işığında

Şu itiraf Güney Kafkasya'nın jeopolitik-ekonomik dinamiğiyle ilgili birtakım güçlerin ne denli yanlış görünüm oluşturmaya çalıştıklarını bir kez daha gösteriyor. Özellikle Ermenistan, Azerbaycan'ı günümüz taleplerine ayak uydurmayan devlet olarak tanıtmağa gayret ediyor. Farklı çevrelerde Ermeni politikacılar, Azerbaycan'da hep insan hakları ihlallerinin olduğu görüntüsü oluşturmaya çaba sarfediyorlar. Oysa gerçekler neyi gösteriyor?

Kaydettiğimiz gerçeklere göre Azerbaycan'da iş ortamı bölgenin diğer ülkelerine oranla gayet iyi durumda. Güney Kafkasya'da en çok yatırım yapılan ülkenin Azerbaycan olduğu gerçeği işte bu nedenle ilgili. Eğer Ermenistan yahut Gürcistan'da durum daha iyi olsaydı, kuşkusuz, ilk olarak söz konusu ülkelere daha çok yatırım yaparlardı.

Böylece veriler, Ermenistan'ın uydurduğu görünümün tam tersine bir durum ortaya koymaktadır. Bu durumda Azerbaycan, Güney Kafkasya'nın en başarılı bağımsız devletidir. Bu statü tamamen kabul ediliyor. Ayrıca uluslararası örgütler, kendi yaklaşımlarında artık bazı düzeltmeler yapıyorlar. Jeopolitik açıdan bu sürecin somut pozitif sonuçları olabilir.

Zira dünya devletlerinin, seçimlerini Azerbaycan'la ilgili tutumlarında adaleti sağlamaktan yana kullandıkları görülmektedir. Yıllarca oluşturulan ve gerçeği yansıtmayan düşüncelerin gerçekci tutumla değiştirilmesi gerekir. Rapor'da kaydedildiği gibi, iş ortamını kolaylaştırmak açısından en üst sırada yer alan 10 ülke arasında bulunan bir devletin egemenliğinin ve toprak bütünlüğünün tamamen sağlanması lazım.

Diğer yönden bazı güçlerin, Azerbaycan yönetiminin demokrasiye dayanan yönetim biçimini geliştirdiği ve toplumun tüm alanlarında iyi düşünülmüş reform programları gerçekleştirdiğini idrak etmeleri lazım. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, iktidarı döneminde demokratik reformları hep derinleştirdi. Bu husus tüm alanları, özellikle yönetim, ekonomi, enerji, ulaşım, askeri, çevre ve diğer alanları kapsadı.

Azerbaycan'da yapısal işler hep düzenli şekilde gerçekleştirildi. Yönetim biçiminin geliştirilmesi yönünde faaliyetler ve şeffaflık, yolsuzluğa karşı ciddi önlem alınması, toplumsal-ekonomik reformların düzenli şekilde gerçekleştirilmesi, vatandaşların sosyal teminatının geliştirilmesi, enerji ve savunma alanında yapılan kapsamlı reformlar tümüyle ülkenin genel manzarasını yenilemekte ve ülkeyi hızlı şekilde geliştirmektedir.

Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Azerbaycan'da başarılı reformlar gerçekleştirmek suretiyle bölgesel işbirliği formatını da yenilemektedir. Azerbaycan'ın kalkınması Güney Kafkasya'da jeopolitik durumun yumuşamasına, bölgede normal iş ortamının oluşmasına direkt katkı sağlıyor. İşte bu açıdan baktığımızda Azerbaycan'da iş ortamının üst düzeyde olması Güney Kafkasya için de faydalıdır.

Aynı hususu Ermenistan'la ilgili söyleyemeyiz. Çünkü Ermenistan yönetiminde bulunanlar, sadece kendi egolarını, önyargılı ve ırkcı çıkarlarını gütmekteler. Söz konusu şahısların açıklamalarına dikkat ettiğimizde bu husus net biçimde ortaya çıkıyor. Ermeni politikacılar ve siyaset bilimcileri, komşu devletlerin topraklarına "tarihi" iddialarını sürekli dile getiriyorlar. Ermenistan, diğer ülkenin topraklarını işgal edip "Büyük Ermenistan" kurmak için kolları sıvamış. Azerbaycan, farklı ülkeleri bir araya getiren kapsamlı enerji, ekonomik, ulaşım ve diğer projeler gerçekleştiriyor. Oysa Ermenistan, bu olumlu niyete karşı gelip engel olmak için planlar yapıyor.

Bu tür tutum sergileyen bir ülkeyi hangi parametreye dayanarak demokrasi ve insan hakları açısından örnek gösterebiliriz? Bu imkansız. Bu yüzden Doing Business 2019 Raporu, dünyaya Azerbaycan'la ilgili tutumlarında daha adil ve objektif olması için çağrıda bulunuyor.

Newtimes.az

Benzer Makaleler

Diplomatik köşe

Azərbaycanın xarici ölkələrdəki diplomatik nümayəndəlikləri twitterdə

↳Yeni layihə

Dış basın

Bu adam Erdoğan'a düşman
10 Ekim 2018 Habertürk

Bu adam Erdoğan'a düşman

Daniel Pipes aynı zamanda Erdoğan'a da, Türkiye'ye de düşmandır.

Daha...
Trade war set to be the United States' next foreign policy quagmire
24 Eylül 2018 The Hill

Trade war set to be the United States' next foreign policy quagmire

History is littered with real wars, like those in Afghanistan, Iraq and Vietnam, that were supposed to be won quickly and cheaply but turned out to be the most expensive and inconclusive of quagmires.

Daha...