THE THINKING OF FUTURE
BİZ DÜNYA SİYASETİNİN TÜM SIRLARINI AÇIYORUZ

Siyasi Kriz: Gürcistan Sınav Karşısında

Siz buradasınız: Baş sayfa »» Jeosiyaset »»
 0 Mesaj Yazı Aralığı+- AFont Ölçüsü+- Çap
200112
Yazı Aralığı+- AFont Ölçüsü+- Çap

Bakü, 12 Kasım 2014 – Newtimes.az

Son günler komşu devletin yönetici çevrelerinde gözlenen gizemli süreçler bir takım sorular doğurdu. Uzmanlar 3 Bakanın istifasını derin siyasi krizle ilişkilendiriyor. Gürcistan'da "Gürcü arzusu"nun sekteye uğradığı hakkında fikir bildirilir. Bunun yerine siyasi meydana "Özgür Demokratlar" adı altında yeni örgüt kendine yer etmeye çalışıyor. Bununla ülkenin siyasi sahnesinde ilginç ve aynı derecede çelişkili mücadelenin gideceği tahmin ediliyor. Fakat dış güçlerin Gürcistan'daki süreçlere etkisi de unutulmuyor. Büyük jeopolitik güçlerin kendi çıkarları için hangi adımları atabileceği özel ilgi uyandırmaktadır. Onlar arasında mücadelenin yeni bir seviyeye yükselmesi muhtemeldir.

İstifalar: Batı Taraftarları Bölünüyor

2014 yılının Kasım ayı çağdaş Gürcistan tarihine belki de "bakanların istifası ayı" gibi düşecek. Üç bakan (Savunma, Dışişleri ve Avrupa'ya Entegrasyon Meseleleri Bakanları) birbiri ardına görevlerinden gitti. Bu olay dünya çapında hemen tepki doğurdu. ABD ve Avrupa Birliği endişelerini belirttiler. Konuya geniş yer ayıran Rus medyası meselenin mümkün jeopolitik sonuçlarını analiz ediyor. Tiflis ise oluşan durumdan çıkış yollarını arıyor. Çünkü ortaya çıkan sorun sadece birilerinin görevinden alınması ile sınırlı değildir. Uzmanlar yaşananların derin siyasi ve jeopolitik bağlamının olduğunu vurguluyorlar (bkz: örn., Обзор грузинских СМИ за 29 октября – 6 ноября / "Вестник Кавказа", 6 Kasım 2014). Gürcistan aslında iktidar krizi dönemini yaşıyor. Bunun kökeninde Devlet Başkanı ile Başbakan arasında oluşan fikir ayrılığının durduğu kaydediliyor.

Henüz biraz önce BM`nin çevre ile ilgili yapılan zirvesine Devlet Başkanı Giorgi Margvelaşvili`nin katılımı  iptal edilmişti. O zaman Gürcistan Başkanı Hükümet`i özellikle, Dışişleri'ni engel yaratmakta itham etmişti. Şimdi de Devlet Başkanı`nın Batı ülkelerine önceden ilan edilmiş gezisi gerçekleşmedi. Uzmanlara göre, "bu, artık üzücü bir geleneğe dönüşmüştür" (bkz: Георгий Калатозишвили. Визит президента Грузии на Запад вновь сорван / "Вестник Кавказа", 29 Ekim 2014).

O zaman Obama Gürcistan Cumhurbaşkanı ile Başbakanı`nı kabul ederek, fikir ayrılığını gidermeyi planlaştırmıştı. Ancak İrakli Garibaşvili Devlet Başkanı`nın gezisini iptal ederek buna izin vermedi. Gürcü uzmanlar bunu Hükümet Başkanı`nın dış güçlerin etkisi altında ettiğini vurguluyorlar (bkz: önceki kaynağa).

Açık metinle söylemese de, Gürcistan Devlet Başkanı tüm bunların arkasında Gürcistan'ın eski Başbakanı Bidzina İvanişvili`nin durduğu kanısında. Onun talimatlarını ise mevcut Başbakan İ. Garibaşvili gerçekleştiriyor. Bununla da çelişkiler G.Margvelaşvili-İ.Garibaşvili ilişkileri düzleminde kendini gösteriyor (bkz: Алексей Токарев. Президент и премьер Грузии: борьба друг против друга или с Россией? / МГИМО Университет, 5 Kasım 2014).

Süreçler Savunma Bakanlığın`da Savcılığın araştırmaları ile yeni içerik aldı. Buna itiraz eden Bakan İrakli Alasaniya istifa etti. Ardından Dışişleri Bakanı Maya Pancikidze ve Avrupa'ya Entegre Meseleleri Devlet Bakanı Aleksi Petriaşvili görevlerinden gitmelerini beyan etti. İlginçtir ki, Dışişleri Bakanı bu adımı Hükümet`in Avrupa'ya entegrasyon kursundan kaçınmaya başlaması dolayısıyla attığını söyledi. Onunla beraber 4 yardımcısı da kendi görevlerini terk etmek istediklerini belirttiler. Fakat Başbakan onların 3-nü ikna ederek görevlerinde tutabildi (bkz: Георгий Двали. Грузинским отставникам ищут замену / "Коммерсантъ", 7 Kasım 2014).

Hükümet ise kendini temkinli gösteriyor. İ. Garibaşvili artık eski Savunma Bakanı`nı "aptal, maceracı ve iddialı" birisi olarak nitelendirdi (bk Премьер-министр Грузии на заседании правительства дал оценку состоявшимся отставкам / "Независимая газета", 7 Kasım 2014). Onun anlattığına göre, görevinden alınanların yerine daha uygunları atanacak.

Yeni Siyasi Yapılandırmalar: İç ve Dış Faktörlerin Kavşağında

Tüm bunların somut olarak hangi siyasi sebeple gerçekleştiğini henüz kimse net diyemez. Savunma Bakanı ve onunla birlik olanlar Hükümetin Avrupa hattını zayıflattığını söylüyorlar. Başbakan'ın destekçileri ise bunun tam yalan olduğunu beyan ediyorlar. Fakat siyasi ortamda bir bölünmenin gerçekleştiği göz önündedir. Artık "Gürcü arzusu"nun bölünmesi bir olgudur. Devlet Başkanı`na sadık olanlar ayrılarak "Özgür Demokratlar" örgütü yaratmışlardır. Aynı zamanda, iktidara yakın olan "Cumhuriyet" partisi de istifa edenlerle birlik olduklarını, Hükümet`le sadece somut konularda işbirliği yapacaklarını belirttiler (bkz: Георгий Калатозишвили. "Грузинской мечты" больше нет / "Вестник Кавказа", 5 Kasım 2014).

Bununla Parlamento`da iktidarın konumunun zayıf olabileceği tahmin edilebilirEn az 22 milletvekili muhalefet tarafa geçebilir. Bazı uzmanlar hatta "Özgür Demokratlar", Cumhuriyet Partisi ve Mixeil Saakaşvili'nin taraftarlarının birleşmesi olasılığından da söz ediyorlar. Onlar düşünüyorlar ki, böyle olduğu halde Hükümet çok zor bir siyasi durumda olacaktır.

Yaşananların uluslararası yankısı da kendini göstermektedir. Batı ülkede siyasi krizin giderilmesi için iktidarın kesin hareket etmesini istedi. Amerika yaşananlarda satır arası Moskova'yı suçluyor. İstifa eden bakanların Washington'a yakın olması olgusuna uzmanlar özel önem vermektedirler. Bunun yanı sıra, bir husus da vurgulanıyor.

Uzmanların görüşlerine göre, Rusya Tiflis'e Abhazya meselesinden dolayı baskı yapıyor. Son günlerde medyada Moskova'nın Suhumi ve Shinvali ile işbirliği anlaşması imzalamaya hazırlandığı hakkında bilgiler yayıldı. Gürcistan yönetiminin Kremlin`le görüşmeler yapan temsilcisi Zurab Abaşidze`nin Dışişleri Bakanı olabileceği konusunda bilgiler bu açıdan ilginçtir. Düşünülüyor ki, Tiflis Moskova'ya doğru reverans yapmak niyetindedir. ABD de daha çok bundan rahatsız (bkz: Георгий Двали. Грузинским отставникам ищут замену / "Коммерсантъ", 7 Kasım 2014).

Eğer bu tahminler kendini doğrultsa, büyük olasılıkla, Gürcistan'da Ukrayna`dakine benzer süreçlerin önlenir. Fakat ülkenin iç siyasi durumunun çelişkileri mutlaka dikkate alınmalıdır. Çünkü şu anda uzmanlar işte bu yönde belirsiz süreçlerin gittiğini bildiriyor. Mümkündür ki, Gürcistan erken seçimler yapmaya mecbur olsun. Siyasi güçler arasındaki ilişkiler gergin.

Ülkede sosyal-psikolojik durum da iç açıcı değil. Toplumda suç durumun kötüleştiği hakkında endişeverici yazılar çıkmakta (bkz: Шота Утиашвили. Опасные изменения / Грузия online, 14 Ekim 2014). Böyle giderse yakın gelecekte ülkede yasaların yürümeyeceğinden endişe ediliyor. İç gerilimin yükselmesi tamamen devletçiliği tehlikeye atabilir. Burada bölücülük tehlikesi ayrıca kaydedildi.

Mesele şu ki, dışarıdan Ermenileri körükleyebilirler. Javakheti potansiyel tehlike kaynağıdır. Suç durumunun ağırlaşması, genellikle, böyle bölgelerde radikal güçlerin etkinleşmesine olanak yaratır. Organize gruplar çeşitli nitelikteki suçlar işlemekten halklar arasına nifak düşürür. Tiflis bundan endişe ediyor.

Öyle anlaşılıyor ki, Gürcistan'da bakanların istifası iç ve dış etkenlerle ilişkilidir. Artık "Gürcü arzusu" durumu tam kontrol edemiyor. Bunun fonunda milliyetçilerin konumu güçlenebilir. Eğer onlar memnun olmyan güçlerle anlaşabilseler, bir sonraki seçimde iktidar için zor bir durum oluşur. Aynı zamanda, olayların başka senaryo üzerinde gelişmesini de istisna edilemez. Biz, Tiflis'in Batı yönümlü politikasında olası değişiklikleri kastediyoruz. Gürcistan Rusya ile yakınlaşırsa, bölgedeki jeopolitik denge yenilenebilir. Amerika'nın Gürcistan'da kendisine sadık olan kadroları kaybetmesine duyarsız kalmayacağı da açıktır. Dolayısıyla, Güney Kafkasya'da jeopolitik dinamiğin gerilmesi mümkündür.

Her halde artık belli ki, Gürcistan'ın dış politikası eskisi gibi kalamaz. Burada herhangi bir değişiklik olacaktır. Tiflis'in günün taleplerine cevap veren denge sağlayıp-sağlamayacağını zaman gösterecek. Şimdilik ülkenin siyasi ortamında belirsizliğin hüküm sürdüğünü itiraf etmek gerekir. Gürcistan aslında yeni siyasi ortama girdi. Burada onu neler bekliyor? Devlet bundan zarar görebilir mi? Öyle tahmin edilebilir ki, yakın gelecekte bu sorulara cevap bulunacak.

Newtimes.az

Benzer Makaleler

İlişkili bölümler

Diplomatik köşe

Azərbaycanın xarici ölkələrdəki diplomatik nümayəndəlikləri twitterdə

↳Yeni layihə

Dış basın

Macron Fransası ve Doğu Akdeniz siyaseti
10 Eylül 2020 Anadolu Ajansı

Macron Fransası ve Doğu Akdeniz siyaseti

Dünya barışı kavramının uluslararası arenadaki mevcut kargaşa içerisinde unutulduğunu ve yerini ne olursa olsun kazanma hırsının aldığını müşahede ediyoruz.

Daha...
Eşk olsun Azerbaycan…
06 Eylül 2020 Gözlem

Eşk olsun Azerbaycan…

Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in sözleri, yaşamakta olduğumuz bu zor günlerde, yüreğimize su serpti.

Daha...