THE THINKING OF FUTURE
BİZ DÜNYA SİYASƏTİNİN BÜTÜN SİRLƏRİNİ AÇIRIQ

"Yeni İpək Yolu": Çinin uğurları və Ermənistanın təcrid olması fonunda

"Yeni İpək Yolu": Çinin uğurları və Ermənistanın təcrid olması fonunda
06 dekabr 2016

Bir sıra böyük dövlətlərin başı Yaxın Şərqdə müharibəyə qarışdığı bir zamanda rəsmi Pekin perspektivli "Yeni İpək Yolu" layihəsini inkişaf etdirməkdədir. Son illər Çinin həmin layihə çərçivəsində yatırdığı sərmayənin həcmi 1 trilyon ABŞ dollarını keçib. Sentyabrın 26-da Çinin Sian şəhərində təşkil edilən beynəlxalq seminarda çıxış edənlər həmin məqamı xüsusi vurğulayıblar. Dünyanın müxtəlif ölkələrindən tədbirdə iştirak edən mütəxəssislər Pekinin strateji məqsədlərini də analiz ediblər. Hazırlanan yekun sənəddə bu strategiyanın bir neçə istiqaməti vurğulanıb. "Yeni İpək Yolu" ilə bağlı atılan addımlar dünya siyasətinə də təsir göstərir. Ölkələrin buna reaksiyası müxtəlifdir. Ermənistanın reaksiyasından aydın olur ki, rəsmi İrəvan hələ də reallığı dərk etmir. Bu layihəyə də öz qərəzli siyasi mövqeyindən qiymət verməyə çalışır ki, bu da ölkənin hələ uzun müddət təcrid vəziyyətində qalma ehtimalını göstərir. Bu kimi məqamların analizi oxucular üçün maraqlı ola bilər.

Türkiyə və Cənubi Qafqaz: geosiyasi sabitliyin şərtləri

Türkiyə və Cənubi Qafqaz: geosiyasi sabitliyin şərtləri
05 dekabr 2016

Bir sıra ekspertlər Ankaranın son zamanlar xarici siyasətdə daha da fəal olduğunu vurğulayırlar. Onlar qeyd edirlər ki, Türkiyə Yaxın Şərq, Balkanlar və Qafqaz istiqamətlərində xeyli təsirli addımlar atmağa başlayıb. O cümlədən Ankara Ermənistanın silahlandırılmasına həssaslıqla yanaşmaqdadır. Yaxın Şərqdə Suriyaya hərbi qüvvə yeridərək burada öz varlığını təsdiqləməklə yanaşı, Türkiyə Cənubi Qafqazda da geosiyasi sabitliyin təmin olunması üçün Azərbaycanla sıx əməkdaşlığını inkişaf etdirməkdədir. İki türk dövlətinin əlaqələri bütövlükdə regionun sabitliyi, insanların rifahı və ölkələrin təhlükəsizliyinin təmin olunmasına xidmət edir. Gürcüstan da bu reallığı qəbul edir və Bakı-Ankara müttəfiqliyinə dəstək verir. Lakin bəzi ekspertlər Türkiyənin regiondakı roluna şübhə ilə yanaşır və əsassız fikirlər irəli sürürlər. Həmin aspektdə Türkiyənin Cənubi Qafqaz istiqamətində xarici siyasətinin bir sıra məqamları üzərində geniş dayanmağa ehtiyac duyuruq.

İŞİD-in yeni təhdidi: xaosu genişləndirmək planı

İŞİD-in yeni təhdidi: xaosu genişləndirmək planı
01 dekabr 2016

Mosula hücumun sərhədləri genişləndikcə terror öz amansız simasını daha da güclü şəkildə göstərməyə başlayır. İŞİD isə sadə insanlarda qorxu yaratmaqda, onları ölümlə hədələməkdə davam edir. Bu terror qrupunun lideri son səs yazısında Yaxın Şərqin bəzi ölkələrinə qarşı yeni müharibəyə çağırıb. İŞİD-in başına bombalar yağdıranlar bir kənarda qalıb, o, qanlı əllərini yenə müsəlman ölkələrinə doğru yönəltməyə çalışır. Dəfələrlə təkrar olunan bu kimi təzadlı proseslər geosiyasi kontekstdə bir sıra suallar doğurur. İŞİD kimdir? O, hansı qüvvələrlə mübarizə aparır? Kimlərə xidmət edir? Bu tip suallara cavab vermək çətindir. Görünən odur ki, İŞİD müsəlman coğrafiyasında xaosu gücləndirmək, yeni-yeni qanlar tökmək niyyətindədir. Yenə də ancaq müsəlmanların qanı axıdılır. Nə zamana qədər?

Ənənəvi paradiqmanın iflasından sonra: xaos, yoxsa yeni nizamlılıq?

Ənənəvi paradiqmanın iflasından sonra: xaos, yoxsa yeni nizamlılıq?
30 noyabr 2016

İndi dünyanın bir çox analitiki qlobal səviyyədə geosiyasi qeyri-müəyyənliyin tüğyan etdiyini vurğulayırlar. Əslində, bu barədə bir neçə ildir ki, danışılır, ancaq bu dəfə söhbət daha dərin məqamlardan gedir. Mütəxəssislər bu kontekstdə əsas olaraq dövlətlərin qüdrətsizliyinin artmasını və onların daha dayanıqsız vəziyyətə gəlməsini qeyd edirlər. Sözsüz ki, kifayət qədər maraqlı qənaətdir. Çünki dünyanın taleyi ilə birbaşa bağlıdır. Lakin bu vəziyyətin uzun müddət davam etməsi bəşəriyyəti məhvə apara bilər. Bu aspektdə xilas yolu nədə görülür? Təəssüf ki, bu barədə danışan hələlik yoxdur. Ümid verən faktorlardan biri tarixdə buna bənzər situasiyaların olmasıdır. Bugünkü reallığa həmin prizmadan baxdıqda, insanlıq üçün bir fürsətin yarandığını deyə bilərik. Bununla yanaşı, etiraf etmək gərəkdir ki, ona nail olmaq ciddi nəzəri və praktiki fəaliyyət tələb edir. Yeni paradiqma formalaşdırmaq asan proses deyil!

Separatizm, terror və ikili standartlar: bəşəriyyət uçurum qarşısında

Separatizm, terror və ikili standartlar: bəşəriyyət uçurum qarşısında
29 noyabr 2016

Bütün dünya Yaxın Şərqdə cərəyan edən hadisələri həyəcanla izləməkdədir. Mütəxəssislər də prosesləri analiz edir və proqnozlar verirlər. Son dövrlərdə meydana o qədər fərqli fikirlər atılır ki, müəyyən mənada milyonlarla insanın faciəvi durumu adi hal kimi qəbul edilir. Sanki insanlığın faciələrə laqeydliyi artır. Bununla yanaşı, yüksək səviyyəli mütəxəssislərin söylədiyi fikirlərdə çox maraqlı, həm də ziddiyyətli məqamlara rast gəlinir. Bu kontekstdə Rusiya təhlükəsizlik orqanlarında uzun müddət yüksək vəzifə tutmuş, hazırda analitik-strateji təhlil və proqnozlarla məşğul olan Leonid Reşetnikovun fikirləri diqqətimizi çəkdi. Hazırda o, Rusiya Prezidentinin təsis etdiyi Rusiya Strateji Tədqiqatlar İnstitutunun (RSTİ) direktoru, tarix elmləri namizədidir. Bugünlərdə L.Reşetnikov Türkiyə mediasına da maraqlı müsahibə verib.

ABŞ-Azərbaycan-Türkiyə münasibətləri: konstruktiv əməkdaşlığın inkişafı

ABŞ-Azərbaycan-Türkiyə münasibətləri: konstruktiv əməkdaşlığın inkişafı
28 noyabr 2016

Prezident seçkilərindən sonra Amerikanın xarici siyasətində mümkün dəyişikliklər haqqında ekspertlər fikir yürüdürlər. Bu sırada rəsmi Vaşinqtonun Azərbaycan və Türkiyə istiqamətində ata biləcəyi addımlar üzərində dayanırlar. Bu zaman bir məqama diqqət çəkirlər ki, Donald Tramp hətta bir sıra Avropa dövlətləri başçılarından əvvəl Azərbaycan və Türkiyə rəhbərliyi ilə telefonda danışıb. Özü də ABŞ-ın yeni Prezidenti hər iki ölkə ilə əməkdaşlığı daha da inkişaf etdirmək fikrində olduğunu açıq deyib. Bunlara ekspertlər müxtəlif qiymətlər veriblər. Erməni mütəxəssislərin isə qısqanclığı və qeyri-obyektivliyi aydınca hiss olunur. Onlar Amerikanın regionda iki müsəlman ölkəsinə daha çox üstünlük verməsini həzm edə bilmirlər. Lakin reallıq budur və məhz Azərbaycanla Türkiyə müstəqil siyasət yeridir, bütün dövlətlərlə bərabərhüquqlu konstruktiv əməkdaşlığa üstünlük verirlər.

Yeni təhlükəsizlik strategiyası: Ankara qarşısına böyük məqsədlər qoyur

Yeni təhlükəsizlik strategiyası: Ankara qarşısına böyük məqsədlər qoyur
24 noyabr 2016

Qlobal miqyasda sürətli geosiyasi dəyişikliklərin getdiyi bir zamanda Türkiyə rəsmən təhlükəsizlik konsepsiyasını yeniləşdirdiyini bəyan edib. Onun müxtəlif müddəaları barədə Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan fikir söyləyib. Onlardan aydın olur ki, Ankara öz qarşısına kifayət qədər ciddi məqsədlər qoyub. Buna Qərb və Çinin reaksiyası da maraqlıdır. Avropa İttifaqı Türkiyəni itirmək istəmir, Çin isə onu Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatında görməyi arzulayır. Türkiyənin özünün məqsədləri isə bir qədər fərqlidir. O, artıq superdövlət olmaq iddialarını ortaya qoyur. Atacağı bütün addımlar bu məqsədə xidmət etməlidir. Hazırkı geosiyasi dinamikada bu, nə dərəcədə realdır? Ankara həmin məqsədə çatmaq üçün konkret resurslara və gücə malikdirmi? Bu cür suallara cavab tapmaq maraqlı olardı.

Böyük siyasətin bir fraqmenti: Yaxın Şərq və yeni dünya nizamı iddiaları

Böyük siyasətin bir fraqmenti: Yaxın Şərq və yeni dünya nizamı iddiaları
23 noyabr 2016

İndi mütəxəssislər yeni dünya nizamı haqqında regional münaqişələr kontekstində danışmağı sevirlər. Burada bir məntiq vardır. Çünki Yer kürəsinin müxtəlif guşələrində özünü göstərən ixtilafların qlobal geosiyasi güclərlə əlaqəli olduğuna şübhə yeri qalmayıb. Eyni zamanda, dünya üzrə əlaqələr o dərəcədə inkişaf edib ki, bir yerdə baş verən hadisə ilə qlobal situasiya arasında bağlılıq avtomatik olaraq ağıla gəlir. Lakin siyasi baxımdan məsələnin hiyləgər tərəfi də məhz bu məqamla bağlıdır. Bəziləri həmin faktordan çıxış edərək dünyada baş verən prosesləri bir məntiqi sapa düzməyə çalışırlar. Bu zaman əsas sifarişçi, yəni ABŞ unudulur. O cümlədən Hələb, Mosul, Rakka ilə əlaqədar yaranmış situasiyanın təhlilində Vaşinqtonun geosiyasi planlarının təsirini ciddi surətdə nəzərə almaq lazım gəlir. Bu aspektdə Yaxın Şərqdə Osmanlı İmperiyasının mirasının kimlər arasındasa bölüşdürülməsindən danışmaq qeyri-korrekt olardı. Əsas odur ki, burada müsəlman dövlətçiliyinə, mədəniyyətinə, tarixi ənənələrinə, İslamın həqiqi mahiyyətinə zərbələr vurulur və yerli ölkələr bu böyük planın əsirinə çevrilib.

Qlobal siyasətin dəyişməsi: radikalizm və lokallaşma meylləri artır

Qlobal siyasətin dəyişməsi: radikalizm və lokallaşma meylləri artır
22 noyabr 2016

ABŞ-da Donald Trampın seçkidə qələbə qazanması dünya siyasi dairələrində təlatüm yaradıb. İndi analitiklər və ekspertlər bütövlükdə bəşəriyyəti nələrin gözlədiyini təhlil etməyə çalışırlar. Söhbət dünya siyasətində meydana çıxa biləcək mənzərədən gedir. Bir sıra mütəxəssislər hesab edirlər ki, Tramp fenomeni son illər Qərb siyasi mühitində özünü göstərən proseslərin birbaşa məntiqi nəticəsidir. Konkret deyilsə, Avropada antiqlobalist, antimüsəlman, antimiqrant mövqeyində olan siyasətçilərin reytinqləri yüksəlir. Avropa bununla daha çox ultramillətçi və radikal müstəviyə keçid edir. Həmin prosesi təsdiq edən faktlardan biri də Qərbdə bu cür mövqedə olan siyasətçilərin seçkilərdə getdikcə daha çox səs qazanmasıdır. Bu məsələ üzərində geniş dayanmağa ehtiyac görürük.

Geosiyasi ambisiyalar: sonun başlanğıcı?

Geosiyasi ambisiyalar: sonun başlanğıcı?
18 noyabr 2016

Soyuq müharibənin sona çatması, uzun müddət beynəlxalq münasibətlər sistemini girova çevirən ikiqütblü sistemin qütblərindən birinin – SSRİ-nin və Varşava Müqaviləsi Təşkilatının çökməsi nəticəsində Qərbin yeganə dominant gücə çevrilməsi və təkqütblü dünya sisteminin formalaşması həm mütəxəssislər, həm də sıravi vətəndaşların xəyallarında olan "optimist gələcək" qığılcımını yaratmışdı. Beynəlxalq aləmdə belə təbliğat aparılırdı ki, artıq bəşəriyyətin bir-birinin düşməninə çevrilməsi, geosiyasi, ideoloji və digər ambisiyalar uğrunda amansız mübarizə öz yerini xoş niyyətli, bəşəriyyətin mənafeyinə xidmət edəcək diplomatiyaya verəcək: silahlı münaqişələrin, ziddiyyətlərin beynəlxalq hüquq çərçivəsində, ədalət prinsipləri təməlində həlli mümkün olacaq, uzun müddət böyük dövlətlərin ambisiyalarının girovuna çevrilən beynəlxalq təşkilatlar nəhayət onları yaradan dahi insanların xəyal etdiyi kimi müqəddəs missiyaya xidmət edəcək; Vudro Vilsonun 14 bəndində nəzərdə tutduğu kimi, fəaliyyətlərini qarşıdurma, rəqabət müstəvisindən qarşılıqlı surətdə faydalı əməkdaşlıq müstəvisinə daşıyacaqlar.

Azərbaycanın xarici ölkələrdəki diplomatik nümayəndəlikləri twitterdə

Yeni layihə

Xarici mətbuat

We are returning to a world of great-power rivalry
19 oktyabr 2016 The Financial Times

We are returning to a world of great-power rivalry

The US unipolar era lasted less than 25 years, undone by war and financial crisis

Davamı...
Musul Operasyonu: "Topyekûn Muamma"dan "Topyekûn Savaş"a...
17 oktyabr 2016 Milli Gazete

Musul Operasyonu: "Topyekûn Muamma"dan "Topyekûn Savaş"a...

Şimdiden şu söylenebilir: Musul, İslam dünyasının önüne atılmış büyük bir tuzak.

Davamı...