THE THINKING OF FUTURE
BİZ DÜNYA SİYASƏTİNİN BÜTÜN SİRLƏRİNİ AÇIRIQ

Ər-Riyad sammiti: real təhlükələr, vədlər və çıxış yolu

Ər-Riyad sammiti: real təhlükələr, vədlər və çıxış yolu
30 may 2017

Səudiyyə Ərəbistanının paytaxtında Ərəb-İslam-Amerika sammiti keçirilib. Tədbirdə dünyanın müxtəlif ölkələrinin liderləri iştirak ediblər. Sammitdə beynəlxalq terrorla mübarizə əsas müzakirə mövzusu olub. Amerika Prezidenti Donald Tramp çıxışı zamanı bir sıra tezislər irəli sürüb. Azərbaycan Respublikası Prezidenti Administrasiyası rəhbərinin müavini Novruz Məmmədov bununla bağlı öz müsahibəsində qeyd edib ki, əslində, söhbət ABŞ rəhbərliyinin bütövlükdə xarici siyasətə korrektələr etməsindən gedir. O cümlədən Donald Tramp artıq Amerikanın başqa dövlətlərə öz həyat tərzini qəbul etdirməyəcəyini və onlara yardım edəcəyini bəyan edib. Bu, təbii ki, maraqlıdır, eyni zamanda, nəzərə almaq lazımdır ki, onları həyata keçirmək üçün güclü siyasi iradə lazımdır. Çünki indiyə qədər böyük dövlətlər terrorla mübarizədə ikili standartlara üstünlük veriblər. Əhəmiyyətlidir ki, sammitdə Azərbaycan Prezidenti də iştirak edib. Real olaraq, sivilizasiyalar, dinlər və mədəniyyətlər arasında əməkdaşlığın konkret modellərini Azərbaycanın dövlət başçısı bir neçə ildir ki, irəli sürür. Bunların diqqətə alınması ümumən dünya üçün ciddi faydalar verə bilərdi.

Soçi müzakirələri: Putinin iki ciddi addımı və üç mümkün ssenari

Soçi müzakirələri: Putinin iki ciddi addımı və üç mümkün ssenari
23 may 2017

Amerika Prezidentinin müxtəlif sərt bəyanatlar verdiyi bir zamanda Rusiya dövlət başçısı geosiyasi əhəmiyyətli iki ciddi addım atıb. Vladimir Putin Soçidə əvvəlcə Angela Merkel, bir neçə gün sonra isə Rəcəb Tayyib Ərdoğanla görüşüb. Hər iki liderlə Yaxın Şərq və Avrasiya üçün əhəmiyyəti olan məsələlər müzakirə edilib. Almaniya ilə əməkdaşlıq hələlik ciddi maneələrlə üzləşirsə, ekspertlər Rusiya-Türkiyə əlaqələrinin inkişaf imkanlarına ciddi qiymət verirlər. Soçidə Putin-Ərdoğan görüşünün geniş məsələləri əhatə etdiyi və tərəflərin nikbin olduğu bildirilir. İki liderin danışıqları bütövlükdə regionda yeni geosiyasi proseslərə təkan verə bilər. Bu baxımdan məsələnin bu tərəfi üzərində bir qədər geniş dayanmaq istərdik.

ABŞ Konqresinin yeni sənədi: münaqişələrə ikili münasibətin təsdiqi

ABŞ Konqresinin yeni sənədi: münaqişələrə ikili münasibətin təsdiqi
18 may 2017

KİV Amerika Konqresinin 2017-ci il üçün büdcə sənədini qəbul etdiyi barədə informasiya yayıb. Həmin sənəddə Gürcüstan və Ukraynanın ərazi bütövlüyünə dəstək ifadə olunub. Bunun üçün ABŞ-ın dövlət orqanları qarşısında vəzifələr qoyularaq həmin ölkələrə ayrılacaq dəstək vəsaiti də göstərilib. Gürcüstan və Ukraynanın ərazi bütövlüyünə zərər verə biləcək hər hansı dövlətə yardım edilməyəcəyi vurğulanıb. Bunlar normal və başadüşüləndir. Lakin həmin sənəddə Azərbaycanın suverenliyinin, ərazi bütövlüyünün dəstəklənməsinə dair heç nə yoxdur. Avropa və postsovet məkanı ölkələrini "Rusiya aqressiyası"ndan qorumaq üçün 100 milyon dolların ayrılacağı haqqında mücərrəd bir bənd vardır. Ancaq konkret işğalçı olan, təcavüzkar Ermənistana qarşı heç bir müddəa yoxdur. Səbəb nədir? Əgər Rusiya "təcavüzkardırsa", onun regiondakı ən yaxın müttəfiqi, Azərbaycanın 20 faizini işğal etmiş Ermənistan kimdir?

Florida müzakirələri: geosiyasi labirintdə dialoq axtarışları

Florida müzakirələri: geosiyasi labirintdə dialoq axtarışları
08 may 2017

Dünyanın iki supergücünün qarşılıqlı münasibətlərindən qlobal geosiyasətin taleyi asılıdır. Bunu ekspertlərin demək olar ki, böyük əksəriyyəti qəbul edir. Çinin dövlət başçısı Si Szinpinin Amerika səfəri də məhz həmin kontekstdə qiymətləndirilir. Mütəxəssislər Donald Trampın seçki ərəfəsi Pekinin ünvanına səsləndirdiyi ittihamlardan sonra iki ölkə arasında əlaqələrin hansı istiqamətdə inkişaf edəcəyi ətrafında müzakirələr aparırdılar. Çin rəhbərinin ABŞ-a getməsi bu bağlılıqda çoxlu suallar da meydana çıxarıb. Yəni iki böyük dövlət əməkdaşlığı gücləndirirlərmi? Yaxud onlar arasında ziddiyyətlər daha da dərinləşəcəkmi? Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, səfər qeyri-rəsmi xarakter daşıyırdı. Bu səbəbdən dövlət başçılarının apardıqları müzakirələrin daha çox tanışlıq xarakteri daşıdığı və dialoqa hazırlığa xidmət etdiyi bildirilir. Bu proqnoz özünü doğrultmuş kimi görünür.

Tillersonun ilk ağır səfəri: Moskvada aparılan gərgin müzakirələr

Tillersonun ilk ağır səfəri: Moskvada aparılan gərgin müzakirələr
05 may 2017

Amerikanın yeni administrasiyasının xarici siyasətdə tutacağı xətlə bağlı ekspertlər təhlillərini davam etdirirlər. Açığı, hələlik onlar konkret nəticəyə gələ bilməyiblər – qiymətləndirmələr fərqlidir. Bu, xüsusilə dövlət katibi Reks Tillersonun Moskvaya səfərindən sonra daha aydın özünü göstərib. Amerika diplomatiyasının şefi Sergey Lavrovla beş saatdan çox, Vladimir Putinlə isə iki saat müzakirə aparıb. Lakin onlar konkret müsbət nəticələr əldə etmək üçün yetərli olmayıb. Bir sıra ekspertlər bu vəziyyəti Vaşinqtonun xarici siyasətindəki qeyri-müəyyənliklə əlaqələndiriblər. Ancaq bu, məsələyə birtərəfli yanaşma olardı. Problemlər daha geniş kontekstdə yanaşma əsasında həllini tapa bilər. Bu barədə isə hələlik Vaşinqton-Moskva xəttində danışan yoxdur. Onlar öz maraqlarını üstün tutaraq, geosiyasi mübarizəni davam etdirəcəkləri siqnalını veriblər.

Qlobal nizama doğru: inqilabi situasiya və transformasiya mexanizmləri

Qlobal nizama doğru: inqilabi situasiya və transformasiya mexanizmləri
02 may 2017

Müxtəlif analitik mərkəzlər və tanınmış mütəxəssislər qlobal geosiyasi nizamın gələcək taleyindən narahatlıq keçirirlər. Onların apardıqları analizlər göstərir ki, hazırda geniş miqyasda ciddi ziddiyyətlər meydana gəlib və dünya düzəninə təsirlər artıb. Bu təsirlər yekunda mürəkkəb bir mənzərə yaratmaqdadır. Çünki, əslində, yeni qlobal geosiyasi nizam formalaşmalıdır. Bunun konkret mexanizmi tam müəyyənləşməyib. İndiki mərhələdə mütəxəssislər əsas rolu ayrı-ayrı supergüclərin deyil, BMT-nin oynamalı olduğunu qeyd edirlər. Aparılan təhlillər göstərir ki, onların arqumentləri əsaslıdır. Ancaq beynəlxalq təşkilatlarda islahatlar aparmadan real nəticə əldə etmək imkansızdır. Beləliklə, yeni dünya nizamının formalaşması problemi BMT kimi universal təşkilatda islahatların aparılması prosesi ilə sıx bağlıdır. Məsələnin bu tərəfi isə hələlik müəmmalıdır. Bu kontekstdə "Valday" beynəlxalq müzakirələr klubunun bir analizi və verdiyi proqnoz üzərində geniş dayanmağa ehtiyac duyuruq.

Qərb siyasəti: liberalizmlə populizm arasında

Qərb siyasəti: liberalizmlə populizm arasında
26 aprel 2017

Dünyanın müxtəlif regionlarında geosiyasi qarşıdurmalar daha kəskin səviyyəyə yüksəlir. Dinc insanların həlak olması halları sürətlə artır. Böyük dövlətlər sanki növbə ilə bir-birini ittiham edərək, günahsız insanların başına bombalar yağdırırlar. Sanki insanlığı məhv etmək uğrunda yarış başlayıb. Bir sıra analitik və ekspertlər bu kimi proseslərin arxasında hansı geosiyasi məqamların dayandığı üzərində baş sındırırlar. Tanınmış amerikalı analitik, Harvard Universitetinin professoru Cozef Nay dərc etdirdiyi məqaləsində problemə geosiyasətin ümumi prinsipləri və onların təkamülü prizmasından nəzər salıb. Mütəxəssis apardığı analiz əsasında XIX əsrdən bu yana geosiyasi mühitdə müşahidə edilən dəyişikliklərin hazırda dünyanı riskli bir duruma gətirdiyi nəticəsini çıxarır. Konkret olaraq, o, Qərbin liberalizmlə populizm arasında qaldığını vurğulayır. Analitik belə bir vəziyyətin bəşəriyyəti kifayət qədər təhlükəli duruma sala biləcəyini qeyd edir. Ancaq sonra çox gec ola bilər.

Terrorun yeni təzahürü: dünyaya yayılma təhlükəsinin bir sıra aspektləri

Terrorun yeni təzahürü: dünyaya yayılma təhlükəsinin bir sıra aspektləri
25 aprel 2017

İŞİD müxtəlif ölkələrdə yenə terror hadisələri törədib. Bu prosesin davam edəcəyini bəyanlayıb. Mütəxəssislər bütövlükdə təhlükəli bir tendensiyanın meydana gəldiyindən bəhs edirlər. Söhbət terrorun sadəcə geniş məkana yayılmasından deyil, qrupların yeni təşkilatlanma formasına keçə biləcəyindən gedir. Bu da faktiki olaraq qlobal təhlükəsizlik sisteminin formalaşmasına ciddi əngəlin meydana gəlməsi deməkdir. Həmin aspektdə son günlər müşahidə edilən bir sıra hadisələrin geosiyasi qiymətləndirilməsinə ehtiyac duyulur. Burada bəzi regionlarda, o cümlədən Cənubi Qafqazda proseslərin gedişi maraq doğurur. Çünki bu region neçə illərdir ki, erməni terroru ilə üz-üzədir. Ona Ermənistan dövlət səviyyəsində ciddi dəstək verir. Dövlətlə terrorun qovuşduğu bu məkanda yeni terror dalğası hansı geosiyasi problemləri meydana çıxara bilər?

Tarixi referendum: Türkiyə təkamül yoluna düzəliş edir

Tarixi referendum: Türkiyə təkamül yoluna düzəliş edir
24 aprel 2017

Qardaş ölkədə Konstitusiyaya dəyişikliklərlə bağlı xalq səsverməsi aprelin 16-da uğurla başa çatıb. Seçicilər yeniləşməyə "hə" deyiblər. "Yox" deyənlər də az miqdar təşkil etmir. Ancaq səsvermənin maksimum demokratik qaydada keçirilməsi dəqiq nəticə almağa imkan verib. Dünyanın bir sıra dövlətlərindən reaksiyalar olub. Türkiyənin dostları təbriklərini göndəriblər. İlk olaraq Azərbaycan Prezidentinin təbrik etməsi qürurvericidir. Çünki dövlət başçısı daim haqqın, ədalətin, demokratiyanın yanında olub. Avropa ölkələri növbəti dəfə qərəzlilik və ikili standartlar nümayiş etdiriblər. Onlar Türkiyənin daxili işinə qarışmağa cəhd göstərir və müxtəlif ittihamlar irəli sürürlər.

Alternativ qlobal sistemlər: yanaşı mövcudluq şansı varmı?

Alternativ qlobal sistemlər: yanaşı mövcudluq şansı varmı?
20 aprel 2017

Sirr deyil ki, müasir dünya sistemi böhran içindədir. Dövlətlərarası münasibətlərdə çətinliklər artır. Sivilizasiyalar və dinlər arasındakı dialoq real olaraq baş tutmur. Fərqli mədəniyyətlərə malik insanların ümumi dil tapması qarşısında əngəllər qalır. Bunların fonunda Yaxın Şərqdə münaqişənin getdikcə daha miqyaslı və qanlı məzmun kəsb etməsi diqqətdən yayınmır. Böyük dövlətlər sanki orada "kim daha çox qan tökə bilər" yarışına giriblər. Siyasi-diplomatik səviyyədə isə fərqli mövqelərin toqquşması aydın görünür. Onların hər birinin insan haqları, sosial inkişaf, siyasi əməkdaşlıq, təhlükəsizlik və s. məsələlər üzrə uyuşmayan prinsiplərə dayandıqları hiss edilir. Mütəxəssislər təbii olaraq bu proseslərə reaksiya verir, münasibət bildirirlər. Biz həmin bağlılıqda Böyük Britaniyanın tanınmış analitiklərindən birinin fikirləri üzərində geniş dayanmağa çalışacağıq. Təbii ki, irəli sürülən tezislərin tam həqiqəti ifadə etdiyini demək olmaz. Lakin bir peşəkar tədqiqatçının yaranmış vəziyyətə münasibəti çox maraqlıdır.

Azərbaycanın xarici ölkələrdəki diplomatik nümayəndəlikləri twitterdə

Yeni layihə

Xarici mətbuat

ABD çekilirse
06 aprel 2018 Habertürk

ABD çekilirse

Çarşamba günü Astana süreci ortakları Rusya, İran ve Türkiye'nin dünyaya bir birlik ve güç mesajı verdikleri çok yazıldı çizildi.

Davamı...
The West Is Wrong About China's President
03 aprel 2018 Project Syndicate

The West Is Wrong About China's President

China's recent constitutional amendment eliminating the term limits for the president and vice president has left much of the West aghast.

Davamı...