THE THINKING OF FUTURE
BİZ DÜNYA SİYASƏTİNİN BÜTÜN SİRLƏRİNİ AÇIRIQ

Cənubi Qafqazın təhlükəsizliyi: Azərbaycanın ''sülhə məcburetmə'' formulu kontekstində

Cənubi Qafqazın təhlükəsizliyi: Azərbaycanın ''sülhə məcburetmə'' formulu kontekstində
07 iyun 2016

Qlobal təhlükəsizlik kontekstində regional təhlükəsizlik sisteminin formalaşmasında ''sülhə məcburetmə'' prinsipinin Azərbaycan formulunun mühüm bir özəlliyi vardır. Digər analoji modellərdən fərqli olaraq, Azərbaycan aparıcı faktor kimi hərbi gücü deyil, enerji sahəsində real əməkdaşlığı, ekoloji faktoru və ehtiyatlardan qarşı tərəfin təhdidlərini neytrallaşdırmaq üçün istifadə edilməsini daha doğru sayır. Bu, faktiki olaraq, müasir geosiyasətdə ''ağıllı güc'' anlayışına Azərbaycan ranqda olan dövlətlər üçün tam keçərli olan yeni məzmun çalarları vermək deməkdir.

Cənubi Qafqaz: yeni geosiyasi reallıqlar və onu görmək istəməyənlər

Cənubi Qafqaz: yeni geosiyasi reallıqlar və onu görmək istəməyənlər
31 may 2016

Bir sıra analitik və ekspertlər son dövrlərdə Cənubi Qafqazda geosiyasi mənzərənin dəyişib-dəyişmədiyi haqqında müxtəlif fikirlər bildirirlər. Burada yeniliklərdən bəhs edənlər də var, yenilikləri inkar edənlər də. Ancaq dəyişikliklər dedikdə, əsasən, məsələyə ABŞ, Rusiya, Türkiyə və İranın bölgəyə təsir dərəcəsinin analizi prizmasından yanaşılır. Bunlar, təbii ki, ciddi faktorlardır. Lakin bunlarla yanaşı, region dövlətlərinin yeritdikləri siyasətin ümumi geosiyasi mənzərəyə təsiri kifayət qədər araşdırılmır. Faktların təhlili göstərir ki, Ermənistan tam dağıdıcı rol oynamaqla bölgə üçün əsas təhlükə mənbəyi olaraq qalmaqdadır. Gürcüstan tərəddüd etməkdədir. Yalnız Azərbaycan konkret layihələri və geosiyasi təşəbbüsləri ilə regional siyasətə yeni dinamika verir. Bu məqamın analizi son dərəcə aktualdır.

Obamanın son səfəri: Ər-Riyaddan Avropaya qədər olan ziddiyyətlər fonunda

Obamanın son səfəri: Ər-Riyaddan Avropaya qədər olan ziddiyyətlər fonunda
24 may 2016

Bir sıra ekspertlərin "Ağ Evin qara prezidenti" adlandırdıqları Barak Obamanın Səudiyyə Ərəbistanı və Avropa ölkələrinə sonuncu səfəri elə də rezonans doğurmadı. ABŞ rəhbəri sensasiya yarada, yaxud Avropa insanını indiki vəziyyətdən xilas edə biləcək fikir irəli sürməyib. Bu səbəbdən Qərb analitikləri səfərə xeyli dərəcədə sakit yanaşıblar. Ancaq B.Obama Trans-Atlantik ticarət və investisiya zonasının yaradılması və Qərb üçün əsas təhdidlərin müəyyənləşdirilməsi kimi iki vacib məsələni avropalı həmkarları qarşısında qaldırıb. O, Avropanın vahid olmasını güclənməsi faktoru kimi təqdim edib, bu kontekstdə Rusiyanı əsas təhlükə mənbələrindən biri kimi gördüyünü deyib. Səudiyyə Ərəbistanı ilə isə ciddi məsələlərdə razılıq əldə olunmayıb. Görünür, bu ərəb ölkəsi öz xarici siyasətinə ciddi dəyişikliklər etməkdə qərarlıdır. Bu da bütövlükdə dünyada yeni geosiyasi mənzərənin yaranmasına səbəb ola bilər. B.Obama bu səfəri ilə nəinki mühüm geosiyasi sualları cavablandırmağa imkan yaratdı, həm də bir sıra qeyri-müəyyən məqamların mövcudluğunu da üzə çıxardı.

Ankara-Brüssel münasibətləri: terror və vizanın yaratdığı problemlər

Ankara-Brüssel münasibətləri: terror və vizanın yaratdığı problemlər
23 may 2016

Türkiyənin Avropa İttifaqına (Aİ) üzvlüyü məsələsi yenidən çətinliyə düşüb. Bir neçə ay əvvəl miqrantların Avropaya axını ilə bağlı meydana çıxan humanitar böhran Brüsseli çox qorxutmuşdu. Yaranmış vəziyyətdən xilas yolu kimi Türkiyə ilə bu məsələdə razılaşmanın əldə edilməsi göstərilirdi. Almaniyanın kansleri Angela Merkel və Türkiyə rəhbərliyinin böyük səyi nəticəsində tərəfləri qane edən razılaşma əldə olundu. Ancaq imzalanan müqavilədə Türkiyə vətəndaşlarının Aİ ölkələrinə vizasız gedişi məsələsi də öz əksini tapmışdı. Avropa İttifaqı bu məsələni həll etməli idi. Əvəzində, Türkiyənin qarşısında 72 tələb qoyuldu. Onların sırasında Aİ-nin bütün 28 üzv ölkəsi vətəndaşlarının Türkiyəyə vizasız gəlişi kimi müddəa da var. Ankara bu öhdəliyinə əməl edib. Ancaq Aİ indi nə miqrantlar üçün ayrılmış 3 milyard avronu vermək fikrindədir, nə də terrorun Türkiyə üçün həssas olan məqamlarını anlamaq arzusundadır. Nəticədə, Ankara-Brüssel diplomatik xəttində gərginlik yaranıb.

General Skaparottidən xəbərdarlıq: NATO üçün yeni problemlər

General Skaparottidən xəbərdarlıq: NATO üçün yeni problemlər
16 may 2016

Şimal Alyansının Avropadakı birləşmiş hərbi qüvvələrinə may ayının 4-dən general Kertis Skaparotti rəhbərlik edir. O, bundan əvvəl Cənubi Koreyada yerləşən ABŞ qoşunlarına komandanlıq edib. Amerikalı general vəzifəsinə həyəcanlı bəyanatı ilə başlayıb. O, təşkilat üçün üç yeni təhlükənin meydana gəldiyini bəyan edib. Onlar "dirçələn Rusiya"nın dünya liderliyi iddiası, terrorçuluq və miqrasiya böhranıdır. K.Skaparottinin dedikləri sırasında terror və miqrasiya böhranı neçə vaxtdır ki, dünya üçün ciddi təhlükədir. Ancaq onların aradan qaldırılması üçün ilk növbədə Qərbin öz siyasətinə düzəlişlər etməsi lazımdır. Çünki bu iki faktor ikili standartlar siyasəti nəticəsində daha da dərinləşib. Bu səbəbdən əsas məsələ NATO-nun sözləri ilə əməllərinin düz gəlməsinə bağlıdır. "Yaxşı və pis terrorçu" bölgüsü qüvvədə qalacaqsa, uğur qazanmaq imkansızdır. O cümlədən Qafqazda erməni terroruna lazımi qiymət verilməli və qarşısı alınmalıdır.

Qlobal geosiyasi nizamın yenilənməsi: Bjezinski modelinin fərqlilikləri

Qlobal geosiyasi nizamın yenilənməsi: Bjezinski modelinin fərqlilikləri
06 may 2016

Görkəmli Amerika politoloqu Zbiqnev Bjezinskinin yeni məqaləsi dərc olunub. Məqalədə müasir dünya siyasətində baş verən proseslər təhlil edilir və bunun əsasında proqnozlar verilir. Politoloq hazırda qlobal siyasətin müxtəlif sahələri əhatə edən 5 vacib probleminin olduğunu vurğulayır. Əsas məsələ isə dünyanın yeni nizamının formalaşdırılmasından ibarətdir. Z.Bjezinskinin fikrinə görə, bu prosesə Birləşmiş Ştatlar rəhbərlik etməlidir. Yeniləşmə təşəbbüsü də məhz Vaşinqtondan gəlməlidir. Bu aspektdə Amerika Rusiya və Çin istiqamətində xüsusi siyasət yeritməlidir. Ancaq bütün hallarda ABŞ-ın liderliyi təmin edilməlidir. Bu, əvvəlki modellərə bənzəməməlidir. Belə ki, artıq təkbaşına dünyanı heç bir dövlət idarə edə bilməz. Bu səbəbdən Amerika yeni qüvvələr balansını yaratmalıdır. Bunun üçün də politoloq bir neçə təklif irəli sürür. Onların sırasında müsəlmanlara qarşı tarixi haqsızlıqların nəzərə alınması diqqəti çəkir.

Erməni diplomatiyasının qondarma qurumu tanımaq hay-küyü: pərdəarxası məqamlar

Erməni diplomatiyasının qondarma qurumu tanımaq hay-küyü: pərdəarxası məqamlar
05 may 2016

Ermənistan siyasi dairələri aprel ayının 4 günündə aldıqları ağır zərbəni kompensasiya etmək üçün dəridən-qabıqdan çıxırlar. Onlar müxtəlif səviyyələrdə absurd iddialar ortaya atmaqla, düşdükləri çətin vəziyyətdən yaxa qurtarmaq istəyirlər. Dağlıq Qarabağın "müstəqilliyini" tanımaq kimi mənasız davranışdan bəhs etmələri də bu qəbildəndir. Reallıqda buna bənzər addımların arxasında münaqişəni dondurmaq, mövcud status-kvonu saxlamaq və öz maraqlarına uyğun zamanın gəlməsini gözləmək dayanır. Təbii ki, bu cür planların ssenarisini rəsmi İrəvan kənardakı bir sıra dairələrdən alır. Hər bir halda, Ermənistan rəhbərliyinin danışıqlarla bağlı irəli sürdüyü bütün şərtlər ancaq yuxarıda vurğuladığımız məqsədə xidmət edir. Deməli, Ermənistan Azərbaycan Ordusunun çox güclü olduğunu dərk edir və müxtəlif ibarələrlə özünü məğlubiyyətdən sığortalamağa çalışır. Bu məqamda da ermənilər yanılırlar.

Asiyaya dönüş: Rusiyanın strateji hədəflərindən biri haqqında

Asiyaya dönüş: Rusiyanın strateji hədəflərindən biri haqqında
04 may 2016

Son zamanlar Qərb, Çin və Rusiya ekspertləri Kremlin Asiya ölkələri ilə daha çox əməkdaşlıq etmək xətti yeritdiyi barədə analizlər verirlər. Onlar müxtəlif ssenariləri proqnozlaşdırırlar. Bu kontekstdə diqqəti daha çox Rusiya-Avropa və Rusiya-ABŞ münasibətlərinin taleyinə yönəltməyə çalışırlar. Nikbin və bədbin məzmunlu fikirlər söylənilir. Reallıqda isə Rusiyanın Asiya istiqamətində fəallığını artırmasının başqa səbəbləri ola bilər. Bir sıra analitik və ekspertlər buna işarələr edirlər. Onlar daha geniş aspektdə məsələyə yanaşmağa üstünlük verirlər. Bu isə Moskvanın Asiyaya dönüşü məsələsinə tamamilə fərqli məzmun verir. Biz problemin həmin aspekti üzərində bir qədər geniş dayanmağa ehtiyac gördük.

Cenevrə dalanı: dünya yeni siyasi böhran ərəfəsində

Cenevrə dalanı: dünya yeni siyasi böhran ərəfəsində
02 may 2016

Bu günlərdə Cenevrədə Suriya məsələsi ilə bağlı danışıqlara başlanması dünya ictimaiyyətində bir münaqişənin həll edilə biləcəyinə inam yaratmışdı. Lakin proseslərin gedişində ortaya xeyli sayda çətinliklər çıxdı. Bunların sırasında Bəşər Əsədin taleyi və müxalifəti kimlərin təmsil edəcəyi məsələsi əsas yer tutur. Məlumdur ki, bəzi böyük dövlətlər B.Əsədin hakimiyyətdə qalmasında israr edir. Digərləri isə onun hakimiyyətdən getməsini mütləq şərt kimi qoyur. Kimlərin terrorçu, kimlərin müxalifət hesab edilməsi ilə bağlı da yekdil fikir yoxdur. Nəticədə, Suriyada silahlı toqquşmalar yenidən alovlanıb və bunun genişmiqyaslı müharibəyə çevrilməsi ehtimalı az deyil. Böyük dövlətlərin baş verənlərə münasibəti fərqlidir. Onların bir hissəsi müxalifəti, digərləri isə B.Əsədi dəstəkləməkdə davam edirlər. Bu proseslər Suriyanı haraya aparır? Böhran daha geniş geosiyasi məkana yayıla bilərmi?

Xarici siyasət konsepsiyası: qlobal təhlükəsizlik və terrorla mübarizə kontekstində

Xarici siyasət konsepsiyası: qlobal təhlükəsizlik və terrorla mübarizə kontekstində
19 aprel 2016

Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov ölkəsinin yeni xarici siyasət konsepsiyası hazırlamağa başladığı barədə fikir söyləyib. O, bunun prezident Vladimir Putinin göstərişi ilə edildiyini deyib. Rusiya kimi böyük bir dövlətin bu addımı atması adi hadisə deyil. Qlobal miqyasda cərəyan edən geosiyasi proseslərin məntiqi ilə bu məsələ arasında sıx bağlılıq mövcuddur. Bu haqda Sergey Lavrov da danışıb. Dünyanın yeni geosiyasi nizamının formalaşması fonunda qlobal təhdidlərin də artdığı vurğulanır. Bu sırada müsəlmanlara aid edilən radikal dini qruplar əsas hədəf kimi göstərilir. Başqa terror qrupları, məsələn, ASALA, PKK, müsəlmanları qətlə yetirən digər terror təşkilatları bu yanaşmanın kölgəsində qalır. Belə bir şəraitdə dünyanın çoxqütblü yeni arxitekturasını qurmaq mümkündürmü? Bu suala birmənalı cavab vermək çətindir. Lakin bir sıra ehtimalları və proqnozları ifadə etmək olar.

Azərbaycanın xarici ölkələrdəki diplomatik nümayəndəlikləri twitterdə

Yeni layihə

Xarici mətbuat

Will Qatar's Diplomatic Exile Spark the Next Great War?
05 iyun 2017 Foreign Policy

Will Qatar's Diplomatic Exile Spark the Next Great War?

The Sunni Gulf powers have long been spoiling for a fight with Iran. This could be just the excuse they need.

Davamı...
China's Belt and Road to Nowhere
21 may 2017 The National Interest

China's Belt and Road to Nowhere

Beijing's mixture of political and economic priorities may not result in an overall Belt and Road policy formula that is workable.

Davamı...