THE THINKING OF FUTURE
BİZ DÜNYA SİYASƏTİNİN BÜTÜN SİRLƏRİNİ AÇIRIQ

Türkiyənin yeni sınağı: çevriliş cəhdinin geosiyasi aspektləri

Türkiyənin yeni sınağı: çevriliş cəhdinin geosiyasi aspektləri
19 iyul 2016

Qardaş ölkə bir qorxulu gecə də yaşadı. İyulun 15-də bir qrup hərbçi çevriliş etmək üçün hərəkətə keçdi, Türkiyə ordusunun müasir silah-sursat və döyüş texnikasından istifadə etməklə dövlət orqanlarını ələ keçirməyə cəhd göstərdi. İlk baxışdan qrupun qarşısını almaq çox çətin görünürdü. Lakin Türkiyə cəmiyyəti növbəti dəfə öz sayıqlığını və siyasi yetkinliyini nümayiş etdirdi. İnsanlar küçələrə və meydanlara çıxaraq çevrilişin reallaşmasına imkan vermədilər. Qəhrəman Türk xalqı bir daha tarix yazdı. Baş verənlərin yalnız Türkiyə sərhədləri ilə məhdudlaşdığını düşünmək doğru olmazdı. Yaxın Şərqdə və bütövlükdə qlobal siyasətdə müşahidə edilən proseslərin fonunda hərbi çevriliş cəhdinin ciddi məqamlarla bağlı olması qənaəti yaranır. Burada həm konkret olaraq Türkiyənin, həm də İslam aləminin gələcəyi ilə əlaqəsi olan əhəmiyyətli faktorlardan bəhs etmək olar.

Türkiyə-Rusiya münasibətləri və Cənubi Qafqaz: Ermənistan təhlükə mənbəyi kimi

Türkiyə-Rusiya münasibətləri və Cənubi Qafqaz: Ermənistan təhlükə mənbəyi kimi
11 iyul 2016

Ankara ilə Moskva arasında son zamanlar müşahidə edilən yaxınlaşmanın geosiyasi nəticələri barədə analitiklər proqnozlar verirlər. Bu prosesin bütövlükdə qlobal siyasətə təsir edəcəyi istisna edilmir. O cümlədən Cənubi Qafqazda da mühüm hadisələr baş verə bilər. Burada diqqəti çəkən əsas məqam ondan ibarətdir ki, region dövlətlərinin iki böyük dövlətin əlaqələrini bərpa etməsinə münasibətləri fərqlidir. Azərbaycan əvvəlcədən Ankara ilə Moskvanı barışdırmağa çalışırdısa, Tbilisi təmkinli mövqe nümayiş etdirirdi. İndi də Tbilisi hadisələrə elə də reaksiya vermir, lakin bütövlükdə proseslərin gedişindən narazı deyil. Ermənistan tamamilə fərqli fikirdədir. İrəvan Rusiya ilə Türkiyənin münasibətlərinin normallaşmasını özünə təhlükə kimi qiymətləndirsə də, real heç bir addım ata bilmir. Çünki suveren deyil, kənar dairələrdən tamamilə asılıdır. Bu da Ermənistanda siyasi və ideoloji gərginlik yaradır. Cəmiyyətdə və siyasi şüurda bir qeyri-müəyyənlik vardır. Bunlar Ermənistanı region üçün təhlükəli edir.

"Suriya ekspressi": uçuruma doğru sürətli irəliləyiş

"Suriya ekspressi": uçuruma doğru sürətli irəliləyiş
04 iyul 2016

Yaxın Şərqin "qan çanağı" olan Suriyada silahlı toqquşmalar səngimir. Ölkənin müxtəlif əyalətlərində baş verən hərbi qarşıdurmalar minlərlə insanın həyatına son qoyur. Hələlik tərəflərdən heç biri qəti üstünlük əldə edə bilməyib. Real olaraq hadisələr süründürmə müstəvisinə keçib. Bir neçə ay əvvəl Bəşər Əsədə bağlı ordunun qələbəyə yaxın olduğu təsəvvürü vardı. Ancaq son zamanlar bu mif göz önündə dağılır. Kənardan olan ciddi dəstəyə baxmayaraq, İŞİD ciddi əks-zərbələr endirir. Rusiya KİV-in yaydığı məlumata görə, bu terror qrupu cəmi 48 saat ərzində Suriya ordusunun 15 günə aldığı əraziləri geri qaytarıb. Menbic istiqamətində də ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi müxalif koalisiyaya İŞİD hücumlar etməkdədir. Bundan başqa, ekspertlər böyük dövlətlərin regiondakı geosiyasi maraqlarından imtina etmədiyini vurğulayırlar. Bunlar iki səviyyədə Suriyada ziddiyyətlərin hələ də mövcud olduğunu göstərir. Bəlkə, vəziyyətin bu cür olmasında maraqlı olan qüvvələr vardır?

Cənubi Qafqazda regional və milli təhlükəsizlik: real təhdidlər kontekstində

Cənubi Qafqazda regional və milli təhlükəsizlik: real təhdidlər kontekstində
28 iyun 2016

Təhlükəsizlik müasir geosiyasət üçün aktual nəzəri və praktiki məsələdir. Mütəxəssislər bu anlayışın müxtəlif məzmun çalarlarını vurğulayırlar. İndiki tarixi mərhələdə təhlükəsizliyin təhdidlər, risklər və çağırışlarla əlaqəsi barədə analizlər aparırlar. Meydana olduqca maraqlı mənzərə çıxır. Məlum olur ki, təhlükəsizliyin qlobal, regional və milli səviyyələri bir-biri ilə sıx əlaqəlidir. Bütövlükdə isə təhlükəsizliyin təməlində milli təhlükəsizlik dayanır. Milli təhlükəsizlik təmin edilmədən regional və qlobal təhlükəsizlik sisteminin yaradılmasından söhbət gedə bilməz. Odur ki, mütəxəssislər milli təhlükəsizlik probleminə xüsusi diqqət yetirirlər. Bu anlayışın müxtəlif aspektlərini əlaqədə götürdükdə, problemin sistemli xarakter daşıdığını görərik. Bu yazıda Cənubi Qafqazın timsalında milli təhlükəsizliklə regional təhlükəsizlik arasındakı əlaqələrə nəzər salmağa, həmin kontekstdə Ermənistanın oynadığı mənfi rolun bir sıra aspektlərini təhlil etməyə cəhd göstərəcəyik.

Avrasiyanın partlayışı Qazaxıstandan başlayır?

Avrasiyanın partlayışı Qazaxıstandan başlayır?
22 iyun 2016

Aktobe (keçmiş Aktyubinsk) şəhərində baş verən terror hadisəsi nəinki Qazaxıstanı, hətta bütün Avrasiya məkanını belə silkələdi. Ekspertlər baş verənlərin arxasında məqsədləri daha geniş məkanda qarışıqlıq salmaq olan dairələrin mövcud olduğu qənaətindədirlər. Onlar xaricdə yerləşir, lakin yavaş-yavaş Mərkəzi Asiya ölkələrinə sirayət edirlər. Burada mütəxəssislər əsasən İŞİD-i nəzərdə tuturlar. Suriya və Liviyada olduğu kimi, burada da sosial-iqtisadi problemlərdən istifadə edərək üsyan əhval-ruhiyyəsi yaratmağa çalışırlar. Konkret olaraq Aktobedə torpağın xaricilərə icarəyə verilməsi bəhanə edilib. Maraqlıdır ki, Rusiya həmin ərazidə icarəyə götürdüyü torpaqların xeyli hissəsini qaytarıb. Hədəfdə isə əsas olaraq Çindir. Etirazçılar çinlilərin ölkəni zəbt edəcəklərini bəhanə kimi göstərirlər. Hazırda Qazaxıstanda nisbi sakitlikdir, lakin bunun aldadıcı olduğunu düşünənlər az deyil.

Aİ geosiyasi dilemma qarşısında: inteqrasiya, yoxsa böyük parçalanma?

Aİ geosiyasi dilemma qarşısında: inteqrasiya, yoxsa böyük parçalanma?
08 iyun 2016

Mütəxəssislər Avropa İttifaqının 2016-cı ildə qarşılaşa biləcəyi çətinlikləri təhlil edib, onların müxtəlif xarakterli olacağını vurğulayırlar. Təşkilatın durumuna mənfi təsir göstərən amillər arasında ekspertlər geosiyasi, iqtisadi, ideoloji və maliyyə problemlərini qeyd edirlər. Həmin kontekstdə problemlərin əksəriyyətinin mənbəyinin Brüsselin yanlış siyasətindən qaynaqlandığını demək gərəkdir. Belə ki, ikili standartlar siyasəti Aİ-nin cəlbediciliyini xeyli aşağı salmaqdadır. Maliyyə böhranı da burada öz rolunu oynayır. Bunlardan əlavə, Avropa üçün faşizm, irqçilik, antisemitizm, islamofobiya və ksenofobiya da real təhlükələr yaratmaqdadır. Miqrantlara qarşı dözümsüzlük göstərməklə, Aİ ölkələri nüfuzdan düşürlər. Bütün bunların fonunda təşkilatın geosiyasi dilemma ilə üz-üzə qaldığı nəticəsini çıxarmaq olar. Bu məqam qarşıdakı illərdə özünü daha qabarıq göstərə bilər.

Cənubi Qafqazın təhlükəsizliyi: Azərbaycanın ''sülhə məcburetmə'' formulu kontekstində

Cənubi Qafqazın təhlükəsizliyi: Azərbaycanın ''sülhə məcburetmə'' formulu kontekstində
07 iyun 2016

Qlobal təhlükəsizlik kontekstində regional təhlükəsizlik sisteminin formalaşmasında ''sülhə məcburetmə'' prinsipinin Azərbaycan formulunun mühüm bir özəlliyi vardır. Digər analoji modellərdən fərqli olaraq, Azərbaycan aparıcı faktor kimi hərbi gücü deyil, enerji sahəsində real əməkdaşlığı, ekoloji faktoru və ehtiyatlardan qarşı tərəfin təhdidlərini neytrallaşdırmaq üçün istifadə edilməsini daha doğru sayır. Bu, faktiki olaraq, müasir geosiyasətdə ''ağıllı güc'' anlayışına Azərbaycan ranqda olan dövlətlər üçün tam keçərli olan yeni məzmun çalarları vermək deməkdir.

Cənubi Qafqaz: yeni geosiyasi reallıqlar və onu görmək istəməyənlər

Cənubi Qafqaz: yeni geosiyasi reallıqlar və onu görmək istəməyənlər
31 may 2016

Bir sıra analitik və ekspertlər son dövrlərdə Cənubi Qafqazda geosiyasi mənzərənin dəyişib-dəyişmədiyi haqqında müxtəlif fikirlər bildirirlər. Burada yeniliklərdən bəhs edənlər də var, yenilikləri inkar edənlər də. Ancaq dəyişikliklər dedikdə, əsasən, məsələyə ABŞ, Rusiya, Türkiyə və İranın bölgəyə təsir dərəcəsinin analizi prizmasından yanaşılır. Bunlar, təbii ki, ciddi faktorlardır. Lakin bunlarla yanaşı, region dövlətlərinin yeritdikləri siyasətin ümumi geosiyasi mənzərəyə təsiri kifayət qədər araşdırılmır. Faktların təhlili göstərir ki, Ermənistan tam dağıdıcı rol oynamaqla bölgə üçün əsas təhlükə mənbəyi olaraq qalmaqdadır. Gürcüstan tərəddüd etməkdədir. Yalnız Azərbaycan konkret layihələri və geosiyasi təşəbbüsləri ilə regional siyasətə yeni dinamika verir. Bu məqamın analizi son dərəcə aktualdır.

Obamanın son səfəri: Ər-Riyaddan Avropaya qədər olan ziddiyyətlər fonunda

Obamanın son səfəri: Ər-Riyaddan Avropaya qədər olan ziddiyyətlər fonunda
24 may 2016

Bir sıra ekspertlərin "Ağ Evin qara prezidenti" adlandırdıqları Barak Obamanın Səudiyyə Ərəbistanı və Avropa ölkələrinə sonuncu səfəri elə də rezonans doğurmadı. ABŞ rəhbəri sensasiya yarada, yaxud Avropa insanını indiki vəziyyətdən xilas edə biləcək fikir irəli sürməyib. Bu səbəbdən Qərb analitikləri səfərə xeyli dərəcədə sakit yanaşıblar. Ancaq B.Obama Trans-Atlantik ticarət və investisiya zonasının yaradılması və Qərb üçün əsas təhdidlərin müəyyənləşdirilməsi kimi iki vacib məsələni avropalı həmkarları qarşısında qaldırıb. O, Avropanın vahid olmasını güclənməsi faktoru kimi təqdim edib, bu kontekstdə Rusiyanı əsas təhlükə mənbələrindən biri kimi gördüyünü deyib. Səudiyyə Ərəbistanı ilə isə ciddi məsələlərdə razılıq əldə olunmayıb. Görünür, bu ərəb ölkəsi öz xarici siyasətinə ciddi dəyişikliklər etməkdə qərarlıdır. Bu da bütövlükdə dünyada yeni geosiyasi mənzərənin yaranmasına səbəb ola bilər. B.Obama bu səfəri ilə nəinki mühüm geosiyasi sualları cavablandırmağa imkan yaratdı, həm də bir sıra qeyri-müəyyən məqamların mövcudluğunu da üzə çıxardı.

Ankara-Brüssel münasibətləri: terror və vizanın yaratdığı problemlər

Ankara-Brüssel münasibətləri: terror və vizanın yaratdığı problemlər
23 may 2016

Türkiyənin Avropa İttifaqına (Aİ) üzvlüyü məsələsi yenidən çətinliyə düşüb. Bir neçə ay əvvəl miqrantların Avropaya axını ilə bağlı meydana çıxan humanitar böhran Brüsseli çox qorxutmuşdu. Yaranmış vəziyyətdən xilas yolu kimi Türkiyə ilə bu məsələdə razılaşmanın əldə edilməsi göstərilirdi. Almaniyanın kansleri Angela Merkel və Türkiyə rəhbərliyinin böyük səyi nəticəsində tərəfləri qane edən razılaşma əldə olundu. Ancaq imzalanan müqavilədə Türkiyə vətəndaşlarının Aİ ölkələrinə vizasız gedişi məsələsi də öz əksini tapmışdı. Avropa İttifaqı bu məsələni həll etməli idi. Əvəzində, Türkiyənin qarşısında 72 tələb qoyuldu. Onların sırasında Aİ-nin bütün 28 üzv ölkəsi vətəndaşlarının Türkiyəyə vizasız gəlişi kimi müddəa da var. Ankara bu öhdəliyinə əməl edib. Ancaq Aİ indi nə miqrantlar üçün ayrılmış 3 milyard avronu vermək fikrindədir, nə də terrorun Türkiyə üçün həssas olan məqamlarını anlamaq arzusundadır. Nəticədə, Ankara-Brüssel diplomatik xəttində gərginlik yaranıb.

Azərbaycanın xarici ölkələrdəki diplomatik nümayəndəlikləri twitterdə

Yeni layihə

Xarici mətbuat

İran-Rusya ittifakının geleceği ve Trump politikaları
13 fevral 2017 Anadolu Ajansı

İran-Rusya ittifakının geleceği ve Trump politikaları

ABD Başkanı Trump'ın işbaşına gelmesiyle ABD-Rusya ilişkilerinin düzene gireceğine dair işaretler, İran'ı yeniden hedef haline getirdi.

Davamı...
How To Address Strategic Insecurity In A Turbulent Age
03 yanvar 2017 The Huffington Post

How To Address Strategic Insecurity In A Turbulent Age

The ideal geopolitical response to the crisis of global power is a trilateral connection between the United States, China and Russia.

Davamı...