THE THINKING OF FUTURE
BİZ DÜNYA SİYASƏTİNİN BÜTÜN SİRLƏRİNİ AÇIRIQ

Cənubi Qafqazda geosiyasət: Ermənistanın absurd iddiaları və gerçəklik

Cənubi Qafqazda geosiyasət: Ermənistanın absurd iddiaları və gerçəklik
23 avqust 2016

Son zamanlar Rusiya, Azərbaycan, İran və Türkiyə arasında intensiv müzakirələr gedir. Bu ölkələr əməkdaşlığın yeni imkanlarını axtarırlar. Bakıda Rusiya, İran və Azərbaycan rəhbərlərinin, Sankt-Peterburqda isə Türkiyə və Rusiya prezidentlərinin görüşü bu aspektdə ümidverici məqamların mövcudluğunu təsdiqləyib. Bu görüşlərdən sonra Moskvada Vladimir Putinin Serj Sarkisyanla apardığı danışıqlar daha çox rəmzi xarakter daşıyıb. Çünki burada hər hansı yeni əməkdaşlıq məqamı haqqında razılığın əldə edildiyi müşahidə edilməyib. Onlar ənənəvi cümlələrini təkrar söyləyiblər. Erməni mətbuatı bu hadisələrə müəyyən reaksiya verib. Aparılan təhlil göstərir ki, İrəvan qeyri-müəyyənlik içindədir və özünün geosiyasi proseslərdən kənarda qalmasına ağrılı reaksiya verməkdədir. Bunun fonunda ermənilər absurd iddialar irəli sürür və demək olar ki, hər kəsdən narazılıqlarını ifadə edirlər. Bütün bunlar əbəsdir, çünki Ermənistanı yalnız gerçəkliyi nəzərə alan xarici siyasət xilas edə bilər.

Dünya nizamının gələcəyi: liberalizmin perspektivləri

Dünya nizamının gələcəyi: liberalizmin perspektivləri
16 avqust 2016

Hazırda analitik və ekspertlər qlobal geosiyasi nizamın gələcəyi ilə bağlı müxtəlif proqnozlar verirlər. Son illər bir sıra dairələrdə belə bir fikir qərarlaşıb ki, artıq liberal nizam iflasa uğrayır və onun perspektivi yoxdur. Bunun əvəzində, sürətlə inkişaf edən bəzi dövlətlərin diqtə etdiyi yeni beynəlxalq münasibətlər sistemi formalaşa bilər. Onun əsas cəhətləri qarşıdurma şəraitində olan müxtəlif blokların mövcudluğu, ABŞ-ın lider olmadığı geosiyasi mühit, ayrı-ayrı regionlar arasında rəqabətin şiddətləndiyi tarixi mərhələnin reallığı olacaqdır. Lakin əksər analitiklərin qənaətinə görə, bu cür qiymətləndirmə yanlışdır. Hələlik ciddi səviyyədə liberal dünya nizamına alternativ sistem formalaşmayıb. Bundan başqa, XX əsrin liberal nəzəriyyələri ilə qlobal liberal nizam arasında fərqlər vardır. Bu kontekstdə həm də Amerikanın hegemonluğu ilə liberal nizamı eyniləşdirmək olmaz. Bütün bu səbəblərdən dünyanın yeni liberal düzəninin formalaşdırılmasından danışmaq daha konstruktiv görünür.

Geosiyasi proseslərin Şərqə doğru "dəyişməsi": üç ölkədə baş verənlər prizmasından

Geosiyasi proseslərin Şərqə doğru "dəyişməsi": üç ölkədə baş verənlər prizmasından
04 avqust 2016

Türkiyə, Ermənistan və Qazaxıstanda bir-birinin ardınca təhlükəli proseslər baş verdi. Hər üç ölkədə qan töküldü. Türkiyədə bunun miqyası daha geniş idi. Ermənistanda 2, Qazaxıstanda isə 3 hüquq-mühafizə orqanı işçisi həlak oldu. Bu hadisələrin hər birində rəsmi orqanlara qarşı silahlı hərəkətlər müşahidə edildi. Türkiyədə hərbi çevrilişdən bəhs edilirsə, Ermənistanda buna hazırlıqdan danışır, Qazaxıstanda isə terror dalğasının vüsət ala biləcəyindən ehtiyatlanırlar. Rusiya hakimiyyətinin də narahatlıqları vardır. Kreml bunu rəsmi olaraq ifadə edib. Ölkənin sərhədləri yaxınlığında qeyri-müəyyən vəziyyətin yaranmasının mümkün fəsadlarından ehtiyat edirlər. Bu prosesləri birləşdirən ümumi məqamlar mövcuddurmu? Onların geosiyasi çalarları haqqında nə demək olar?

BMT və qloballaşma: "humanitar müdaxilə"lər fonunda yeniləşmə imkanları

BMT və qloballaşma: "humanitar müdaxilə"lər fonunda yeniləşmə imkanları
01 avqust 2016

Çox vacib beynəlxalq təşkilat olduğuna şübhə olmayan Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) qlobal siyasətdəki rolunun səmərəliliyinin yüksəldilməsi zərurəti ilə bağlı xeyli tədqiqatlar aparılır, kitablar, məqalələr dərc olunur, fərqli, hətta bəzən bir-birinə zidd olan ideyalar da irəli sürülür. Bu zaman təşkilatın funksiyalarının müqayisəli təhlili məsələsi aktuallaşır. O cümlədən BMT-nin dünyada sabitlik yaratmaq üçün tətbiq etdiyi mexanizmlər barədə fikirlər irəli sürülür. Məsələn, son dövrlərdə haqqında daha çox danışılan "humanitar müdaxilə"nin mahiyyəti, funksional özəllikləri və hədəflədiyi məqamlar haqqında maraqlı fikirlər ifadə edilir. BMT-nin bu üsuldan nəyə görə heç də həmişə səmərəli istifadə edə bilmədiyi üzərində düşünülür. Bu kontekstdə fərqli bir aspektdə BMT-də islahatların aparılması formasının müzakirələrə açıq olması ehtiyacı hiss edilir. Burada cavablardan çox sualların olduğu görünür.

Cənubi Qafqazda geosiyasi risklər: mənbəyi və aradan qaldırılması problemi

Cənubi Qafqazda geosiyasi risklər: mənbəyi və aradan qaldırılması problemi
26 iyul 2016

Mütəxəssislər dünyanın müxtəlif regionlarında mövcud olan geosiyasi riskləri tədqiq edir, onların olduqca aktual olduğunu daim vurğulayır, bu müstəvidə risklərlə təhlükə və təhdidlərin qarşılıqlı əlaqəsinə böyük diqqət yetirirlər. Nəzəri cəhətdən müəyyən edilib ki, təhlükələrin təhdidə çevrilməsi ilə geosiyasi risklərin meydana gəlməsi arasında sıx bağlılıq vardır. Bu çərçivədə Cənubi Qafqazda əsas təhlükə mənbəyinin nədən ibarət olduğu və onun geosiyasi risk faktoruna necə təsir etdiyi nəzəri və təcrübi maraq doğurur. Araşdırmalar göstərir ki, bu region üçün əsas təhlükə Ermənistandır. Konkret olaraq onun təcavüzkar siyasəti geosiyasi təhdidlər yaradır və bölgədə risklər əmələ gətirir. Bu zaman region üçün paradoksal bir məqam özünü göstərir – Ermənistan milli dövlət ola-ola regionda milli dövlətçiliyə ciddi təhlükə və risk mənbəyi olaraq qalır. Bunun hansı mümkün nəticələri ola bilər?

Qlobal strateji sabitlik: Rusiya-Çin müzakirələrinin yeni səhifəsi

Qlobal strateji sabitlik: Rusiya-Çin müzakirələrinin yeni səhifəsi
22 iyul 2016

Rusiyanın dövlət başçısı Vladimir Putinin Çinə son ziyarətinə dünya KİV-i böyük maraq göstərib. Müxtəlif şərhlər verilir, müsbət və mənfi tərəflər analiz edilir. Bütövlükdə danışıqların uğurlu olduğu vurğulanır. Bununla yanaşı, iki ölkə arasında inteqrasiyada bir sıra ciddi problemlərin mövcudluğu da qeyd edilir. Tərəflər arasında 30 müqavilə imzalanıb. Onlar demək olar ki, bütün sahələri əhatə edir. İqtisadi, ticari, enerji və təhlükəsizlik sferalarında əməkdaşlığın yeni səviyyəyə yüksəldilməsi qərara alınıb. O cümlədən qlobal strateji sabitliyi möhkəmləndirmək istiqamətində birgə fəaliyyət göstərməyin zəruriliyi vurğulanıb. Rusiya və Çin Avrasiya İqtisadi İttifaqı (Aİİ), Cənub-Şərqi Asiya Dövlətləri Assosiasiyası (ASEAN) və Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı (ŞƏT) çərçivəsində qarşılıqlı əlaqələri inkişaf etdirmək qərarına gəliblər. Mütəxəssislər bunu əhəmiyyətli sayırlar. Onun reallaşması məsələsi isə başqa mövzu kimi qeyd olunur.

Türkiyənin yeni sınağı: çevriliş cəhdinin geosiyasi aspektləri

Türkiyənin yeni sınağı: çevriliş cəhdinin geosiyasi aspektləri
19 iyul 2016

Qardaş ölkə bir qorxulu gecə də yaşadı. İyulun 15-də bir qrup hərbçi çevriliş etmək üçün hərəkətə keçdi, Türkiyə ordusunun müasir silah-sursat və döyüş texnikasından istifadə etməklə dövlət orqanlarını ələ keçirməyə cəhd göstərdi. İlk baxışdan qrupun qarşısını almaq çox çətin görünürdü. Lakin Türkiyə cəmiyyəti növbəti dəfə öz sayıqlığını və siyasi yetkinliyini nümayiş etdirdi. İnsanlar küçələrə və meydanlara çıxaraq çevrilişin reallaşmasına imkan vermədilər. Qəhrəman Türk xalqı bir daha tarix yazdı. Baş verənlərin yalnız Türkiyə sərhədləri ilə məhdudlaşdığını düşünmək doğru olmazdı. Yaxın Şərqdə və bütövlükdə qlobal siyasətdə müşahidə edilən proseslərin fonunda hərbi çevriliş cəhdinin ciddi məqamlarla bağlı olması qənaəti yaranır. Burada həm konkret olaraq Türkiyənin, həm də İslam aləminin gələcəyi ilə əlaqəsi olan əhəmiyyətli faktorlardan bəhs etmək olar.

Türkiyə-Rusiya münasibətləri və Cənubi Qafqaz: Ermənistan təhlükə mənbəyi kimi

Türkiyə-Rusiya münasibətləri və Cənubi Qafqaz: Ermənistan təhlükə mənbəyi kimi
11 iyul 2016

Ankara ilə Moskva arasında son zamanlar müşahidə edilən yaxınlaşmanın geosiyasi nəticələri barədə analitiklər proqnozlar verirlər. Bu prosesin bütövlükdə qlobal siyasətə təsir edəcəyi istisna edilmir. O cümlədən Cənubi Qafqazda da mühüm hadisələr baş verə bilər. Burada diqqəti çəkən əsas məqam ondan ibarətdir ki, region dövlətlərinin iki böyük dövlətin əlaqələrini bərpa etməsinə münasibətləri fərqlidir. Azərbaycan əvvəlcədən Ankara ilə Moskvanı barışdırmağa çalışırdısa, Tbilisi təmkinli mövqe nümayiş etdirirdi. İndi də Tbilisi hadisələrə elə də reaksiya vermir, lakin bütövlükdə proseslərin gedişindən narazı deyil. Ermənistan tamamilə fərqli fikirdədir. İrəvan Rusiya ilə Türkiyənin münasibətlərinin normallaşmasını özünə təhlükə kimi qiymətləndirsə də, real heç bir addım ata bilmir. Çünki suveren deyil, kənar dairələrdən tamamilə asılıdır. Bu da Ermənistanda siyasi və ideoloji gərginlik yaradır. Cəmiyyətdə və siyasi şüurda bir qeyri-müəyyənlik vardır. Bunlar Ermənistanı region üçün təhlükəli edir.

"Suriya ekspressi": uçuruma doğru sürətli irəliləyiş

"Suriya ekspressi": uçuruma doğru sürətli irəliləyiş
04 iyul 2016

Yaxın Şərqin "qan çanağı" olan Suriyada silahlı toqquşmalar səngimir. Ölkənin müxtəlif əyalətlərində baş verən hərbi qarşıdurmalar minlərlə insanın həyatına son qoyur. Hələlik tərəflərdən heç biri qəti üstünlük əldə edə bilməyib. Real olaraq hadisələr süründürmə müstəvisinə keçib. Bir neçə ay əvvəl Bəşər Əsədə bağlı ordunun qələbəyə yaxın olduğu təsəvvürü vardı. Ancaq son zamanlar bu mif göz önündə dağılır. Kənardan olan ciddi dəstəyə baxmayaraq, İŞİD ciddi əks-zərbələr endirir. Rusiya KİV-in yaydığı məlumata görə, bu terror qrupu cəmi 48 saat ərzində Suriya ordusunun 15 günə aldığı əraziləri geri qaytarıb. Menbic istiqamətində də ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi müxalif koalisiyaya İŞİD hücumlar etməkdədir. Bundan başqa, ekspertlər böyük dövlətlərin regiondakı geosiyasi maraqlarından imtina etmədiyini vurğulayırlar. Bunlar iki səviyyədə Suriyada ziddiyyətlərin hələ də mövcud olduğunu göstərir. Bəlkə, vəziyyətin bu cür olmasında maraqlı olan qüvvələr vardır?

Cənubi Qafqazda regional və milli təhlükəsizlik: real təhdidlər kontekstində

Cənubi Qafqazda regional və milli təhlükəsizlik: real təhdidlər kontekstində
28 iyun 2016

Təhlükəsizlik müasir geosiyasət üçün aktual nəzəri və praktiki məsələdir. Mütəxəssislər bu anlayışın müxtəlif məzmun çalarlarını vurğulayırlar. İndiki tarixi mərhələdə təhlükəsizliyin təhdidlər, risklər və çağırışlarla əlaqəsi barədə analizlər aparırlar. Meydana olduqca maraqlı mənzərə çıxır. Məlum olur ki, təhlükəsizliyin qlobal, regional və milli səviyyələri bir-biri ilə sıx əlaqəlidir. Bütövlükdə isə təhlükəsizliyin təməlində milli təhlükəsizlik dayanır. Milli təhlükəsizlik təmin edilmədən regional və qlobal təhlükəsizlik sisteminin yaradılmasından söhbət gedə bilməz. Odur ki, mütəxəssislər milli təhlükəsizlik probleminə xüsusi diqqət yetirirlər. Bu anlayışın müxtəlif aspektlərini əlaqədə götürdükdə, problemin sistemli xarakter daşıdığını görərik. Bu yazıda Cənubi Qafqazın timsalında milli təhlükəsizliklə regional təhlükəsizlik arasındakı əlaqələrə nəzər salmağa, həmin kontekstdə Ermənistanın oynadığı mənfi rolun bir sıra aspektlərini təhlil etməyə cəhd göstərəcəyik.

Azərbaycanın xarici ölkələrdəki diplomatik nümayəndəlikləri twitterdə

Yeni layihə

Xarici mətbuat

İran-Rusya ittifakının geleceği ve Trump politikaları
13 fevral 2017 Anadolu Ajansı

İran-Rusya ittifakının geleceği ve Trump politikaları

ABD Başkanı Trump'ın işbaşına gelmesiyle ABD-Rusya ilişkilerinin düzene gireceğine dair işaretler, İran'ı yeniden hedef haline getirdi.

Davamı...
How To Address Strategic Insecurity In A Turbulent Age
03 yanvar 2017 The Huffington Post

How To Address Strategic Insecurity In A Turbulent Age

The ideal geopolitical response to the crisis of global power is a trilateral connection between the United States, China and Russia.

Davamı...