THE THINKING OF FUTURE
BİZ DÜNYA SİYASƏTİNİN BÜTÜN SİRLƏRİNİ AÇIRIQ

Türkiyənin yeni sınağı: terror, geosiyasət və islamofobiya

Türkiyənin yeni sınağı: terror, geosiyasət və islamofobiya
14 dekabr 2016

İstanbulda növbəti dəfə qan töküldü. Günahsız insanlar həyatını itirdi. Terror amansız şəkildə dinc adamlara kədər gətirdi. Qardaş ölkə bütövlükdə qətliamlara qarşı yenidən birləşdiyini nümayiş etdirdi. Ölkə rəhbərliyi inkişaf paradiqmasını həyata keçirməkdə qərarlı olduğunu və bunun üçün lazım olan hər bir fədakarlığı göstərməyə hazırlığını bir daha bəyan etdi. Dost dövlətlər də türk xalqına başsağlığı verdilər. Azərbaycan Prezidenti dərin kədər hissini ifadə etdi. Ekspertlər baş verən hadisəni geosiyasi kontekstdə qiymətləndirməyə meyllidirlər. Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan bildirib ki, söhbət bır sıra dairələrin Türkiyəyə qarşı apardıqları natəmiz oyundan gedir. Aksiyanı birbaşa həyata keçirənlər onların əmr qullarıdırlar. Ankara məsələni kökündən həll etməkdə qərarlıdır. Onu öz yolundan heç kəs döndərə bilməz. Bütün bunların fonunda son terror hadisəsinin hansı geosiyasi proseslərə rəvac verə biləcəyi məsələsi aktual görünür. Bununla bağlı təhlillər aparmaq zərurəti mövcuddur.

Aİ-nin gələcəyi: Darendorf Forumunun fərqli ssenariləri

Aİ-nin gələcəyi: Darendorf Forumunun fərqli ssenariləri
07 dekabr 2016

Böyük Britaniyanın Avropa İttifaqından çıxmasına dair referendumdan sonra mütəxəssislər "köhnə qitə"nin siyasi, geosiyasi və hərbi-iqtisadi taleyi ilə bağlı analizlərini intensivləşdiriblər. Hazırda Avropanın özündə ekspertlər geniş fikir mübadiləsi aparır, təşkilatın mümkün transformasiya formalarını müzakirə edirlər. Onların sırasında ciddi analizləri və proqnozları ilə tanınan Darendorf Forumunun builki məruzəsi böyük maraq doğurur. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu Forum öz analitik işlərinə daim ciddi və yüksək hazırlıqlı ekspertləri dəvət edir. Buna görə də onların hazırladıqları məruzələr populist deyil, elmi əsası olan analizdir. Son olaraq Darendorf Forumu Aİ-nin 2025-ci ilə qədər müddətdə uğraya biləcəyi transformasiyalar barədə geniş proqnostik məruzə hazırlayıb. Sənədin bir çox məqamları geosiyasi aspektdə maraq doğurduğundan onlar üzərində dayanmağa ehtiyac görürük.

Türkiyə və Cənubi Qafqaz: geosiyasi sabitliyin şərtləri

Türkiyə və Cənubi Qafqaz: geosiyasi sabitliyin şərtləri
05 dekabr 2016

Bir sıra ekspertlər Ankaranın son zamanlar xarici siyasətdə daha da fəal olduğunu vurğulayırlar. Onlar qeyd edirlər ki, Türkiyə Yaxın Şərq, Balkanlar və Qafqaz istiqamətlərində xeyli təsirli addımlar atmağa başlayıb. O cümlədən Ankara Ermənistanın silahlandırılmasına həssaslıqla yanaşmaqdadır. Yaxın Şərqdə Suriyaya hərbi qüvvə yeridərək burada öz varlığını təsdiqləməklə yanaşı, Türkiyə Cənubi Qafqazda da geosiyasi sabitliyin təmin olunması üçün Azərbaycanla sıx əməkdaşlığını inkişaf etdirməkdədir. İki türk dövlətinin əlaqələri bütövlükdə regionun sabitliyi, insanların rifahı və ölkələrin təhlükəsizliyinin təmin olunmasına xidmət edir. Gürcüstan da bu reallığı qəbul edir və Bakı-Ankara müttəfiqliyinə dəstək verir. Lakin bəzi ekspertlər Türkiyənin regiondakı roluna şübhə ilə yanaşır və əsassız fikirlər irəli sürürlər. Həmin aspektdə Türkiyənin Cənubi Qafqaz istiqamətində xarici siyasətinin bir sıra məqamları üzərində geniş dayanmağa ehtiyac duyuruq.

Ənənəvi paradiqmanın iflasından sonra: xaos, yoxsa yeni nizamlılıq?

Ənənəvi paradiqmanın iflasından sonra: xaos, yoxsa yeni nizamlılıq?
30 noyabr 2016

İndi dünyanın bir çox analitiki qlobal səviyyədə geosiyasi qeyri-müəyyənliyin tüğyan etdiyini vurğulayırlar. Əslində, bu barədə bir neçə ildir ki, danışılır, ancaq bu dəfə söhbət daha dərin məqamlardan gedir. Mütəxəssislər bu kontekstdə əsas olaraq dövlətlərin qüdrətsizliyinin artmasını və onların daha dayanıqsız vəziyyətə gəlməsini qeyd edirlər. Sözsüz ki, kifayət qədər maraqlı qənaətdir. Çünki dünyanın taleyi ilə birbaşa bağlıdır. Lakin bu vəziyyətin uzun müddət davam etməsi bəşəriyyəti məhvə apara bilər. Bu aspektdə xilas yolu nədə görülür? Təəssüf ki, bu barədə danışan hələlik yoxdur. Ümid verən faktorlardan biri tarixdə buna bənzər situasiyaların olmasıdır. Bugünkü reallığa həmin prizmadan baxdıqda, insanlıq üçün bir fürsətin yarandığını deyə bilərik. Bununla yanaşı, etiraf etmək gərəkdir ki, ona nail olmaq ciddi nəzəri və praktiki fəaliyyət tələb edir. Yeni paradiqma formalaşdırmaq asan proses deyil!

Böyük siyasətin bir fraqmenti: Yaxın Şərq və yeni dünya nizamı iddiaları

Böyük siyasətin bir fraqmenti: Yaxın Şərq və yeni dünya nizamı iddiaları
23 noyabr 2016

İndi mütəxəssislər yeni dünya nizamı haqqında regional münaqişələr kontekstində danışmağı sevirlər. Burada bir məntiq vardır. Çünki Yer kürəsinin müxtəlif guşələrində özünü göstərən ixtilafların qlobal geosiyasi güclərlə əlaqəli olduğuna şübhə yeri qalmayıb. Eyni zamanda, dünya üzrə əlaqələr o dərəcədə inkişaf edib ki, bir yerdə baş verən hadisə ilə qlobal situasiya arasında bağlılıq avtomatik olaraq ağıla gəlir. Lakin siyasi baxımdan məsələnin hiyləgər tərəfi də məhz bu məqamla bağlıdır. Bəziləri həmin faktordan çıxış edərək dünyada baş verən prosesləri bir məntiqi sapa düzməyə çalışırlar. Bu zaman əsas sifarişçi, yəni ABŞ unudulur. O cümlədən Hələb, Mosul, Rakka ilə əlaqədar yaranmış situasiyanın təhlilində Vaşinqtonun geosiyasi planlarının təsirini ciddi surətdə nəzərə almaq lazım gəlir. Bu aspektdə Yaxın Şərqdə Osmanlı İmperiyasının mirasının kimlər arasındasa bölüşdürülməsindən danışmaq qeyri-korrekt olardı. Əsas odur ki, burada müsəlman dövlətçiliyinə, mədəniyyətinə, tarixi ənənələrinə, İslamın həqiqi mahiyyətinə zərbələr vurulur və yerli ölkələr bu böyük planın əsirinə çevrilib.

Qlobal siyasətin dəyişməsi: radikalizm və lokallaşma meylləri artır

Qlobal siyasətin dəyişməsi: radikalizm və lokallaşma meylləri artır
22 noyabr 2016

ABŞ-da Donald Trampın seçkidə qələbə qazanması dünya siyasi dairələrində təlatüm yaradıb. İndi analitiklər və ekspertlər bütövlükdə bəşəriyyəti nələrin gözlədiyini təhlil etməyə çalışırlar. Söhbət dünya siyasətində meydana çıxa biləcək mənzərədən gedir. Bir sıra mütəxəssislər hesab edirlər ki, Tramp fenomeni son illər Qərb siyasi mühitində özünü göstərən proseslərin birbaşa məntiqi nəticəsidir. Konkret deyilsə, Avropada antiqlobalist, antimüsəlman, antimiqrant mövqeyində olan siyasətçilərin reytinqləri yüksəlir. Avropa bununla daha çox ultramillətçi və radikal müstəviyə keçid edir. Həmin prosesi təsdiq edən faktlardan biri də Qərbdə bu cür mövqedə olan siyasətçilərin seçkilərdə getdikcə daha çox səs qazanmasıdır. Bu məsələ üzərində geniş dayanmağa ehtiyac görürük.

Geosiyasi ambisiyalar: sonun başlanğıcı?

Geosiyasi ambisiyalar: sonun başlanğıcı?
18 noyabr 2016

Soyuq müharibənin sona çatması, uzun müddət beynəlxalq münasibətlər sistemini girova çevirən ikiqütblü sistemin qütblərindən birinin – SSRİ-nin və Varşava Müqaviləsi Təşkilatının çökməsi nəticəsində Qərbin yeganə dominant gücə çevrilməsi və təkqütblü dünya sisteminin formalaşması həm mütəxəssislər, həm də sıravi vətəndaşların xəyallarında olan "optimist gələcək" qığılcımını yaratmışdı. Beynəlxalq aləmdə belə təbliğat aparılırdı ki, artıq bəşəriyyətin bir-birinin düşməninə çevrilməsi, geosiyasi, ideoloji və digər ambisiyalar uğrunda amansız mübarizə öz yerini xoş niyyətli, bəşəriyyətin mənafeyinə xidmət edəcək diplomatiyaya verəcək: silahlı münaqişələrin, ziddiyyətlərin beynəlxalq hüquq çərçivəsində, ədalət prinsipləri təməlində həlli mümkün olacaq, uzun müddət böyük dövlətlərin ambisiyalarının girovuna çevrilən beynəlxalq təşkilatlar nəhayət onları yaradan dahi insanların xəyal etdiyi kimi müqəddəs missiyaya xidmət edəcək; Vudro Vilsonun 14 bəndində nəzərdə tutduğu kimi, fəaliyyətlərini qarşıdurma, rəqabət müstəvisindən qarşılıqlı surətdə faydalı əməkdaşlıq müstəvisinə daşıyacaqlar.

"Misak-i Milli": tarixin dərsləri və müasir geosiyasi reallıqlar fonunda

"Misak-i Milli": tarixin dərsləri və müasir geosiyasi reallıqlar fonunda
31 oktyabr 2016

Mosul əməliyyatının başlaması ilə Yaxın Şərqdə geosiyasi hərəkətlilik daha da artıb. Şəhərin İŞİD-dən azad edilməsindən sonra siyasi, demoqrafik və hərbi aspektlərdə mümkün dəyişikliklər dünyanın böyük dövlətlərini maraqlandırır. Hələlik vəziyyətə ABŞ nəzarət edir. Onun başçılıq etdiyi koalisiya hərbi əməliyyatlar aparır. Region dövlətlərindən müstəqil olaraq heç biri bu prosesdə yoxdur. Hətta rəsmi Bağdad Türkiyənin Mosulun azad olunmasında iştirakını istəmədiyini bəyan edib. Bunun fonunda Ankara tarixi sənəd olan "Misak-i Milli"ni xatırladıb. Türkiyə rəhbərliyi mütləq Mosul əməliyyatında iştirak edəcəyini bildirib, çünki bu, onun tarixi məsuliyyəti ilə bağlıdır. Sübut olaraq keçən əsrin 20-ci illərində qəbul edilən "Misak-i Milli"ni göstərib. Bu məsələnin gündəmə gəlməsi ilə Türkiyədə müzakirələr başlayıb. Aydın olur ki, əslində, "Misak-i Milli" qlobal geosiyasi proseslərlə sıx bağlıdır. Həmin aspektdə regionda yaranmış vəziyyətə nəzər salmaq faydalı olardı.

Qlobal neft siyasəti: Azərbaycanın real və ədalətli mövqeyi

Qlobal neft siyasəti: Azərbaycanın real və ədalətli mövqeyi
28 oktyabr 2016

Enerji daşıyıcıları sahəsində qlobal miqyasda hökm sürən çətinliklər məlumdur. Dünya üzrə bu istiqamətdə mürəkkəb vəziyyət meydana gəlib. Neft istehsal edən ölkələrin gəlirləri sürətlə azalmaqdadır. Bunun fonunda süni qaydada neftin qiymətinin aşağı salınması insanları narahat edir. Mütəxəssislərin rəyinə görə, həmin proses dünya iqtisadiyyatında anormal situasiya formalaşdırır. Eyni zamanda, ölkələr arasında ixtilafların güclənməsi, radikal qrupların meydana gəlməsi, sosial-siyasi risklərin və yoxsulluğun artması kimi neqativ tendensiyalar da intensivləşir. Bu şəraitdə dünya dövlətlərinin enerji siyasəti məsələsi daha da aktuallaşır. O cümlədən rəsmi Bakının seçdiyi strateji xətt ciddi maraq doğurur. Prezident İlham Əliyevin Venesuela Prezidenti Nikolas Maduronun Azərbaycana səfəri zamanı ifadə etdiyi fikirlər bu baxımdan çox böyük əhəmiyyət daşıyır. Dövlət başçısı həyata keçirdiyi enerji siyasətini müasir tələblərə uyğun inkişaf etdirməkdədir. İlham Əliyevin həmin kontekstdə irəli sürdüyü tezislər çox vacib məqamları əks etdirir.

Sarkisyanın növbəti "forum" şousu: siyasi səbatsızlığın fəsadları

Sarkisyanın növbəti "forum" şousu: siyasi səbatsızlığın fəsadları
19 oktyabr 2016

Dünyanın enerji sahəsində aparıcı dairələri İstanbulda Enerji Konqresinə toplaşarkən, Ermənistan prezidenti Nyu-Yorkda gülünc bir "forum" təşkil etdirib. Onun adı belə olub: "Ermənistan: Sərmayə Forumu – 2016". Ancaq nə tədbir adına uyğun keçirilib, nə də kiminsə marağına səbəb olub. Ermənistana investisiya qoyuluşunu cəlbedici etməyi hədəfləyən rəsmi İrəvan biabırçı vəziyyətə düşüb. "Forum"da heç bir ciddi müzakirə aparılmayıb və hansı qərarlar alındığı barədə yazan yoxdur. Sadəcə, rəsmi erməni təbliğatı bəzi məqamları qabartmağa cəhd edib. Lakin bu da təsirsiz olub – insanlar artıq Ermənistan rəhbərliyinin dediklərinə deyil, reallığa baxırlar. Gerçəklikdə isə Ermənistan əhalisinin maddi durumu getdikcə daha da ağırlaşır. Ölkə iqtisadiyyatının kənardan asılılığı daha da artır. Hətta yeni baş nazir və bir sıra nazirlər də vəziyyətin mürəkkəbliyindən şikayətlənirlər. Bunlar onu göstərir ki, Ermənistan hakimiyyəti növbəti dəfə siyasi fiaskoya uğrayıb və ölkəni qeyri-müəyyənliyə doğru aparmaqdadır.

Azərbaycanın xarici ölkələrdəki diplomatik nümayəndəlikləri twitterdə

Yeni layihə

Xarici mətbuat

Will Qatar's Diplomatic Exile Spark the Next Great War?
05 iyun 2017 Foreign Policy

Will Qatar's Diplomatic Exile Spark the Next Great War?

The Sunni Gulf powers have long been spoiling for a fight with Iran. This could be just the excuse they need.

Davamı...
China's Belt and Road to Nowhere
21 may 2017 The National Interest

China's Belt and Road to Nowhere

Beijing's mixture of political and economic priorities may not result in an overall Belt and Road policy formula that is workable.

Davamı...