THE THINKING OF FUTURE
BİZ DÜNYA SİYASƏTİNİN BÜTÜN SİRLƏRİNİ AÇIRIQ

Florida müzakirələri: geosiyasi labirintdə dialoq axtarışları

Florida müzakirələri: geosiyasi labirintdə dialoq axtarışları
08 may 2017

Dünyanın iki supergücünün qarşılıqlı münasibətlərindən qlobal geosiyasətin taleyi asılıdır. Bunu ekspertlərin demək olar ki, böyük əksəriyyəti qəbul edir. Çinin dövlət başçısı Si Szinpinin Amerika səfəri də məhz həmin kontekstdə qiymətləndirilir. Mütəxəssislər Donald Trampın seçki ərəfəsi Pekinin ünvanına səsləndirdiyi ittihamlardan sonra iki ölkə arasında əlaqələrin hansı istiqamətdə inkişaf edəcəyi ətrafında müzakirələr aparırdılar. Çin rəhbərinin ABŞ-a getməsi bu bağlılıqda çoxlu suallar da meydana çıxarıb. Yəni iki böyük dövlət əməkdaşlığı gücləndirirlərmi? Yaxud onlar arasında ziddiyyətlər daha da dərinləşəcəkmi? Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, səfər qeyri-rəsmi xarakter daşıyırdı. Bu səbəbdən dövlət başçılarının apardıqları müzakirələrin daha çox tanışlıq xarakteri daşıdığı və dialoqa hazırlığa xidmət etdiyi bildirilir. Bu proqnoz özünü doğrultmuş kimi görünür.

Tillersonun ilk ağır səfəri: Moskvada aparılan gərgin müzakirələr

Tillersonun ilk ağır səfəri: Moskvada aparılan gərgin müzakirələr
05 may 2017

Amerikanın yeni administrasiyasının xarici siyasətdə tutacağı xətlə bağlı ekspertlər təhlillərini davam etdirirlər. Açığı, hələlik onlar konkret nəticəyə gələ bilməyiblər – qiymətləndirmələr fərqlidir. Bu, xüsusilə dövlət katibi Reks Tillersonun Moskvaya səfərindən sonra daha aydın özünü göstərib. Amerika diplomatiyasının şefi Sergey Lavrovla beş saatdan çox, Vladimir Putinlə isə iki saat müzakirə aparıb. Lakin onlar konkret müsbət nəticələr əldə etmək üçün yetərli olmayıb. Bir sıra ekspertlər bu vəziyyəti Vaşinqtonun xarici siyasətindəki qeyri-müəyyənliklə əlaqələndiriblər. Ancaq bu, məsələyə birtərəfli yanaşma olardı. Problemlər daha geniş kontekstdə yanaşma əsasında həllini tapa bilər. Bu barədə isə hələlik Vaşinqton-Moskva xəttində danışan yoxdur. Onlar öz maraqlarını üstün tutaraq, geosiyasi mübarizəni davam etdirəcəkləri siqnalını veriblər.

Ermənistanın geosiyasi xülyası: saxta ssenarilərin izi ilə

Ermənistanın geosiyasi xülyası: saxta ssenarilərin izi ilə
04 may 2017

Amerika ilə Rusiya arasında Yaxın Şərqdə və Şərqi Avropada mübarizə kəskinləşdikcə, bir sıra dövlətləri qorxu bürüyür. Ermənistan onların sırasında birinci yerdədir. Rəsmi İrəvan iki supergücün savaşması fonunda daha pis duruma düşə biləcəyinin fərqinə varır. Erməni ekspertlər bununla bağlı müxtəlif ssenarilərdən bəhs edirlər. Lakin onların heç biri real arqumentlərə əsaslanmayıb, qondarma xarakter daşıyır. Burada daha çox Amerika və Rusiyaya şikayətlər yer alır. Müxtəlif bəhanələr gətirilərək, Rusiyanın Cənubi Qafqazdan sıxışdırılacağı haqqında absurd fikirlər irəli sürülür. Əslində isə ermənilər anlayırlar ki, bərbad xarici siyasi xətt yeritməklə özlərini dalana salıblar. Oradan çıxış yolu yoxdur. İstədikləri də regionun bütün ölkələrinin də dalana düşməsidir. Məhz bu aspektdə onların böyük səhv etdikləri aydın görünür.

2017-ci ilin ilk üç ayı: sürətli inkişaf davam edir

2017-ci ilin ilk üç ayı: sürətli inkişaf davam edir
03 may 2017

Prezident İlham Əliyev Nazirlər Kabinetinin ilin birinci rübünün yekunlarına və qarşıda duran vəzifələrə həsr olunan iclasında olduqca əhatəli və məzmunlu nitq söyləyib. Dövlət başçısı regional və qlobal miqyasda cərəyan edən geosiyasi, iqtisadi, maliyyə və hərbi proseslərin müqayisəli təhlili əsasında ölkədə ilk üç ayda həyata keçirilən proqramların sosial məzmununu diqqətə çatdırıb. Əldə edilən nəticələrin müstəqil dövlətçilik üçün əhəmiyyətini açıb. Ölkə rəhbəri gətirdiyi rəqəmlərlə sübut edib ki, davamlı surətdə reallaşdırılan islahatlar kursu səmərəsini verməkdədir. Azərbaycan bütün istiqamətlər üzrə ötən aylarda nəzərdə tutulan məqsədlərə çatıb. Buraya xarici siyasətin əsas prioritetləri, iqtisadi islahatlar, büdcə məsələsinin həlli, nəqliyyat, turizm, ordu quruculuğu və digər sahələr daxildir. Onların hər biri üzrə dövlət başçısı konkret rəqəmlər ifadə edib və onların əhəmiyyətini vurğulayıb. Təsadüfi deyil ki, Davos Ümumdünya İqtisadi Forumunun ekspertləri Azərbaycanı yüksək rəqabətə davamlı ölkə kimi təqdim ediblər. Bunlar ciddi nailiyyətlərdir və dövlətimizin etibarlı əllərdə olmasının sübutudur.

Qlobal nizama doğru: inqilabi situasiya və transformasiya mexanizmləri

Qlobal nizama doğru: inqilabi situasiya və transformasiya mexanizmləri
02 may 2017

Müxtəlif analitik mərkəzlər və tanınmış mütəxəssislər qlobal geosiyasi nizamın gələcək taleyindən narahatlıq keçirirlər. Onların apardıqları analizlər göstərir ki, hazırda geniş miqyasda ciddi ziddiyyətlər meydana gəlib və dünya düzəninə təsirlər artıb. Bu təsirlər yekunda mürəkkəb bir mənzərə yaratmaqdadır. Çünki, əslində, yeni qlobal geosiyasi nizam formalaşmalıdır. Bunun konkret mexanizmi tam müəyyənləşməyib. İndiki mərhələdə mütəxəssislər əsas rolu ayrı-ayrı supergüclərin deyil, BMT-nin oynamalı olduğunu qeyd edirlər. Aparılan təhlillər göstərir ki, onların arqumentləri əsaslıdır. Ancaq beynəlxalq təşkilatlarda islahatlar aparmadan real nəticə əldə etmək imkansızdır. Beləliklə, yeni dünya nizamının formalaşması problemi BMT kimi universal təşkilatda islahatların aparılması prosesi ilə sıx bağlıdır. Məsələnin bu tərəfi isə hələlik müəmmalıdır. Bu kontekstdə "Valday" beynəlxalq müzakirələr klubunun bir analizi və verdiyi proqnoz üzərində geniş dayanmağa ehtiyac duyuruq.

Mərkəzi Asiyada əməkdaşlıq: təhlükəsizlik, enerji və geosiyasi ziddiyyətlər

Mərkəzi Asiyada əməkdaşlıq: təhlükəsizlik, enerji və geosiyasi ziddiyyətlər
01 may 2017

KİV Özbəkistan və Türkmənistan prezidentlərinin Astanaya səfərlərinə əsas olaraq qlobal və regional geosiyasətin prizmasından nəzər salıblar. Mərkəzi Asiyada ciddi proseslərin getdiyi vurğulanır. Ekspertlər əməkdaşlığın fərqli formatlarının meydana çıxa biləcəyini qeyd edir, o cümlədən regionda yeni alyansın əmələ gələ biləcəyindən bəhs edirlər. Buraya Qazaxıstan, Özbəkistan və Türkmənistan aid edilir. Analizlərdə həmin ölkələr arasında əlaqələrin yeni dinamika kəsb etməsi və faktiki olaraq bütün sahələri əhatə etməsi yer alır. Ancaq məsələyə daha geniş kontekstdə baxdıqda, bir qədər ehtiyatlı nəticələr çıxarmağın daha konstruktiv olduğu qənaəti əldə edilir. Çünki həmin regionun tarixi, böyük güclərin burada apardıqları mübarizə fərqli mənzərə ortaya qoyur. Onun üzərində bir qədər geniş dayanmaq istərdik.

Ermənistanın peşəkar, yoxsa kirayəlik ordusu?

Ermənistanın peşəkar, yoxsa kirayəlik ordusu?
28 aprel 2017

Ermənistanda müdafiə naziri Viqen Sarkisyanın ideya müəllifliyi və Müdafiə Nazirliyinin təşəbbüsü ilə 20 aprel 2017-ci ildə "millət-ordu" forumu keçirildi. Viqen Sarkisyan müdafiə naziri postuna gətirilsə də hərbiçi deyil, mülki şəxsdir. Müdafiə nazirinin müavini işlədiyi müdətdə də heç bir xüsusi uğuru olmayıb. Ermənistan Prezidenti Serj Sərkisyana sədaqəti və bəlağətli danışmaqdan başqa heç bir fövqəladə xüsusiyyəti yoxdur. Bu sədaqət və bəlağətli danışması nəhayət onu müdafiə naziri postuna gətirdi.

Qərb siyasəti: liberalizmlə populizm arasında

Qərb siyasəti: liberalizmlə populizm arasında
26 aprel 2017

Dünyanın müxtəlif regionlarında geosiyasi qarşıdurmalar daha kəskin səviyyəyə yüksəlir. Dinc insanların həlak olması halları sürətlə artır. Böyük dövlətlər sanki növbə ilə bir-birini ittiham edərək, günahsız insanların başına bombalar yağdırırlar. Sanki insanlığı məhv etmək uğrunda yarış başlayıb. Bir sıra analitik və ekspertlər bu kimi proseslərin arxasında hansı geosiyasi məqamların dayandığı üzərində baş sındırırlar. Tanınmış amerikalı analitik, Harvard Universitetinin professoru Cozef Nay dərc etdirdiyi məqaləsində problemə geosiyasətin ümumi prinsipləri və onların təkamülü prizmasından nəzər salıb. Mütəxəssis apardığı analiz əsasında XIX əsrdən bu yana geosiyasi mühitdə müşahidə edilən dəyişikliklərin hazırda dünyanı riskli bir duruma gətirdiyi nəticəsini çıxarır. Konkret olaraq, o, Qərbin liberalizmlə populizm arasında qaldığını vurğulayır. Analitik belə bir vəziyyətin bəşəriyyəti kifayət qədər təhlükəli duruma sala biləcəyini qeyd edir. Ancaq sonra çox gec ola bilər.

Tarixi referendum: Türkiyə təkamül yoluna düzəliş edir

Tarixi referendum: Türkiyə təkamül yoluna düzəliş edir
24 aprel 2017

Qardaş ölkədə Konstitusiyaya dəyişikliklərlə bağlı xalq səsverməsi aprelin 16-da uğurla başa çatıb. Seçicilər yeniləşməyə "hə" deyiblər. "Yox" deyənlər də az miqdar təşkil etmir. Ancaq səsvermənin maksimum demokratik qaydada keçirilməsi dəqiq nəticə almağa imkan verib. Dünyanın bir sıra dövlətlərindən reaksiyalar olub. Türkiyənin dostları təbriklərini göndəriblər. İlk olaraq Azərbaycan Prezidentinin təbrik etməsi qürurvericidir. Çünki dövlət başçısı daim haqqın, ədalətin, demokratiyanın yanında olub. Avropa ölkələri növbəti dəfə qərəzlilik və ikili standartlar nümayiş etdiriblər. Onlar Türkiyənin daxili işinə qarışmağa cəhd göstərir və müxtəlif ittihamlar irəli sürürlər.

Alternativ qlobal sistemlər: yanaşı mövcudluq şansı varmı?

Alternativ qlobal sistemlər: yanaşı mövcudluq şansı varmı?
20 aprel 2017

Sirr deyil ki, müasir dünya sistemi böhran içindədir. Dövlətlərarası münasibətlərdə çətinliklər artır. Sivilizasiyalar və dinlər arasındakı dialoq real olaraq baş tutmur. Fərqli mədəniyyətlərə malik insanların ümumi dil tapması qarşısında əngəllər qalır. Bunların fonunda Yaxın Şərqdə münaqişənin getdikcə daha miqyaslı və qanlı məzmun kəsb etməsi diqqətdən yayınmır. Böyük dövlətlər sanki orada "kim daha çox qan tökə bilər" yarışına giriblər. Siyasi-diplomatik səviyyədə isə fərqli mövqelərin toqquşması aydın görünür. Onların hər birinin insan haqları, sosial inkişaf, siyasi əməkdaşlıq, təhlükəsizlik və s. məsələlər üzrə uyuşmayan prinsiplərə dayandıqları hiss edilir. Mütəxəssislər təbii olaraq bu proseslərə reaksiya verir, münasibət bildirirlər. Biz həmin bağlılıqda Böyük Britaniyanın tanınmış analitiklərindən birinin fikirləri üzərində geniş dayanmağa çalışacağıq. Təbii ki, irəli sürülən tezislərin tam həqiqəti ifadə etdiyini demək olmaz. Lakin bir peşəkar tədqiqatçının yaranmış vəziyyətə münasibəti çox maraqlıdır.

Azərbaycanın xarici ölkələrdəki diplomatik nümayəndəlikləri twitterdə

Yeni layihə

Xarici mətbuat

Will Qatar's Diplomatic Exile Spark the Next Great War?
05 iyun 2017 Foreign Policy

Will Qatar's Diplomatic Exile Spark the Next Great War?

The Sunni Gulf powers have long been spoiling for a fight with Iran. This could be just the excuse they need.

Davamı...
China's Belt and Road to Nowhere
21 may 2017 The National Interest

China's Belt and Road to Nowhere

Beijing's mixture of political and economic priorities may not result in an overall Belt and Road policy formula that is workable.

Davamı...