THE THINKING OF FUTURE
BİZ DÜNYA SİYASƏTİNİN BÜTÜN SİRLƏRİNİ AÇIRIQ

Tehran sammiti: mühüm geosiyasi aspektlər

Tehran sammiti: mühüm geosiyasi aspektlər
14 noyabr 2017

İranın paytaxtında Azərbaycan, Rusiya və İran dövlət başçılarının görüşünün keçirilməsinə ekspertlərin marağı böyük olub. Orada müzakirə olunan məsələlərin regional və qlobal inteqrasiyaya ciddi yardım edəcəyi qənaəti vardır. Müxtəlif kontekstlərdə təhlil edilən görüşün tarixi əhəmiyyətini də vurğulamaq lazımdır. Bu müzakirələr Azərbaycanın təklif etdiyi üçtərəfli əməkdaşlıq formatı çərçivəsində baş tutub. Birinci zirvə görüşü Bakıda keçirilmişdi. Tehran sammiti ikinci addımdır. Gələn il prezidentlər Rusiyada görüşməyi qərara alıblar. Bu prosesin davamlı olması proqnozlaşdırılır. Çünki müzakirələrdə əhəmiyyəti olan geosiyasi, iqtisadi, ekoloji, mədəni, enerji, təhlükəsizlik problemləri ilə bağlı fikir mübadiləsi aparılır və müəyyən qərarlar qəbul edilir. Onların reallaşması istiqamətində də konkret addımlar atılır. Azərbaycanın maraqları baxımından da bu prosesin əhəmiyyəti çoxdur. Biz məsələnin həmin kontekstdə başlıca geosiyasi məqamları üzərində dayanmaq istərdik.

Ər-Riyadda həbslər: Yaxın Şərq yeni geosiyasi ziddiyyətlər burulğanında

Ər-Riyadda həbslər: Yaxın Şərq yeni geosiyasi ziddiyyətlər burulğanında
13 noyabr 2017

Səudiyyə Ərəbistanı dünyanı təəccübləndirən və səbəbinin izahını tələb edən hadisələrin meydanına çevrilib. Qısa bir müddətdə bu ölkənin ən zəngin adamlarının da daxil olduğu bir qrup həbsə atılıb. Səbəb kimi isə korrupsiya ilə mübarizə göstərilib. Lakin bu hadisə Livanın baş naziri Səəd Həririnin Ər-Riyadda birbaşa televiziya bağlantısı vasitəsilə istefa verməsinin fonunda özünü göstərib. Eyni zamanda, Yəməndən Səudiyyə Ərəbistanına raket atılıb. Suriya, İraq və İranla əlaqəli əhəmiyyətli geosiyasi proseslər baş verməkdədir. Böyük dövlətlərin Yaxın Şərq uğurunda daha gərgin mübarizə aparması da diqqətdən kənarda qalmır. Belə çıxır ki, Ər-Riyadda baş verənlərə daha geniş kontekstdə yanaşmaq gərəkdir. Bu aspekt üzərində dayanmaq maraqlı olardı.

Bakı-Tbilisi-Qars: qlobal əməkdaşlıqda yeni mərhələ

Bakı-Tbilisi-Qars: qlobal əməkdaşlıqda yeni mərhələ
08 noyabr 2017

Azərbaycan növbəti dəfə tarixi hadisə məkanı oldu. Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanında Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun açılış mərasimi keçirilib. Tədbirdə Türkiyə, Gürcüstan, Qazaxıstan, Türkmənistan və Özbəkistandan yüksək səviyyəli təmsilçilər iştirak ediblər. Layihənin açılışı xüsusi təntənə ilə qeyd edilib. Tədbirdə Prezident İlham Əliyev dərin məzmunlu nitq söyləyib. Ekspertlər isə hadisənin geosiyasi, iqtisadi, nəqliyyat, ticari və mədəni aspektlərini geniş təhlil etməkdədirlər. Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu layihəsinin böyük bir geosiyasi məkanda ciddi əhəmiyyətinin olduğu bildirilir. Bu baxımdan onu qlobal əməkdaşlıqda yeni mərhələ adlandırmaq olar. Biz bu məqam üzərində geniş dayanmaq istərdik.

Gecikmiş etiraf: Ermənistan fəlakətlə üz-üzə

Gecikmiş etiraf: Ermənistan fəlakətlə üz-üzə
03 noyabr 2017

Uzun illərdir ki, rəsmi Bakı Ermənistan rəhbərliyinin yarıtmaz və düşüncəsiz siyasət yeritdiyi haqqında tutarlı faktlarla bəhs edir. Analitiklər də zaman-zaman həmin mövzuda təhlillərini aparırdılar. Lakin hər dəfə həm erməni ekspertləri, həm də Ermənistanın kriminal xunta rejimi bütün bunları təkzib edirdi. Üstəlik, Qərbin üzdəniraq qeyri-hökumət təşkilatları və bəzi dairələri Ermənistanı az qala regionun ən demokratik, insan haqlarının gözlənildiyi və demokratikləşən ölkə kimi təqdim edirdilər. Budur, diaspor nümayəndəsi Zare Palyan tamamilə əks mövqe nümayiş etdirir. O, konkret faktlarla Ermənistan hakimiyyətinin insan haqlarını tapdaladığını, öz xalqını güdaza verdiyini, işgüzar dairələri sıxışdırdığını, korrupsiyanı yüksək səviyyəyə qaldırdığını sübut edir. Bütün göstəricilərə görə Ermənistan dərin böhran içindədir və onun xilas olmaq imkanları minimumdur.

Azərbaycan və "Şərq tərəfdaşlığı": əməkdaşlığın əsas şərtləri

Azərbaycan və "Şərq tərəfdaşlığı": əməkdaşlığın əsas şərtləri
30 oktyabr 2017

Dövlət başçısı İlham Əliyev oktyabrın 4-də Avropa İttifaqı Şurasının Siyasi və Təhlükəsizlik Komitəsinin nümayəndə heyətini qəbul edib. Müzakirələr maraqlı keçib. Azərbaycan Prezidenti söylədiyi nitqində Avropa İttifaqı ilə əməkdaşlığın başlıca şərtlərini bir daha nümayəndə heyətinin üzvlərinin diqqətinə çatdırıb. Ölkə rəhbəri həyata keçirdiyi siyasi kursda müstəqillik xəttinin, qətiyyətli mövqenin mərkəzi yer tutduğunu ifadə edib. Rəsmi Bakı atdığı bütün addımlarda həmin prinsipə qətiyyət və dönməzliklə əməl edir. O cümlədən Aİ və onun müxtəlif institutları ilə əlaqələrdə bu, özünü daha qabarıq büruzə verir. İndi hamıya Aİ-nin "Şərq tərəfdaşlığı" proqramı ilə bağlı yaranmış vəziyyət məlumdur. Həmin layihədə nəzərdə tutulmuş ölkələrdən ikisi – Ermənistan və Belarus – Rusiyanın Avrasiya inteqrasiya təşəbbüsünə qoşulublar. Ukrayna, Moldova və Gürcüstan ifrat qərbyönümlü mövqeləri ilə özlərinə bir sıra geosiyasi ziddiyyətlər yaratmaqdadırlar. Onların Aİ-yə assosiativ üzvlüyü reallıqda elə bir rol oynamayıb.

Trampın yeni İran strategiyası: sabitliyə, yoxsa gərginliyə aparan yol?

Trampın yeni İran strategiyası: sabitliyə, yoxsa gərginliyə aparan yol?
27 oktyabr 2017

ABŞ-ın dövlət başçısı Donald Tramp vəd etdiyi kimi, yeni İran strategiyasını açıqlayıb. Özlüyündə az sayda tezisdən ibarət olan bu strategiyanın hədəfləri ilə bağlı mütəxəssislər analizlər aparırlar. Yanaşmalar müxtəlifdir. Bəzi ekspertlərə görə, Vaşinqton bununla İranın Yaxın Şərqdəki fəaliyyətini məhdudlaşdıra biləcək. Digərləri isə əslində, bu strategiyanın son məqsədinin qeyri-müəyyən olduğu və reallıqda mövcud vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirəcəyi fikrindədirlər. Bizcə, Trampın yeni İran strategiyası bütövlükdə qlobal geosiyasətin dinamikası kontekstində dərk edilməlidir. Bu prizmadan yanaşdıqda, burada kifayət qədər ziddiyyətlər və risklərin mövcud olduğunu görürük. Həmin məqamlar üzərində geniş dayanmağa ehtiyac hiss edilir.

"Türk axını"layihəsi və regional geosiyasi mənzərə

"Türk axını"layihəsi və regional geosiyasi mənzərə
26 oktyabr 2017

"Türk axını" layihəsi15,75 milyard kub metr (mkm) həcmində olan (cəmi 31,5 mkm) iki boru xətti vasitəsilə Rusiya təbii qazının 2019-cu ilin sonunadək Türkiyəyə və Cənub-Şərqi Avropa ölkələrinə nəqlini nəzərdə tutur. Rusiyanın məqsədi yeni boru xətti vasitəsilə ("Şimal axını – 2" boru kəməri ilə birgə) Ukrayna ilə bağlanmış tranzit sazişinin müddəti başa çatdıqda, 2019-cu ildən sonra, onu neytrallaşdırmaq və Transbalkan boru xətti ilə nəql edilən təbii qazı "Türk axını" boru xəttinə yönəltməkdir.

"Şərq tərəfdaşlığı": Brüsselin yeni cəhdləri və mövcud ziddiyyətlər

"Şərq tərəfdaşlığı": Brüsselin yeni cəhdləri və mövcud ziddiyyətlər
25 oktyabr 2017

Noyabrın 24-də Brüsseldə "Şərq tərəfdaşlığı" proqramının növbəti sammiti keçirilməlidir. Bu tədbirin mümkün nəticələri ilə bağlı müxtəlif analizlər aparılır. Mütəxəssislərin proqnozlarında həmin proqramın şansının elə də yüksək olmadığı vurğulanır. Onun əsas səbəbi kimi isə proqram üzrə tərəfdaş ölkələrin artıq fərqli geosiyasi istiqamət seçməsi göstərilir. Məsələn, Ukrayna, Moldova və Gürcüstan ifrat Avropa meylliliyini nümayiş etdirirlər. Azərbaycan müstəqil xarici siyasət kursunu reallaşdırır. Bakı Avropa İttifaqı ilə əlaqələrini özünün irəli sürdüyü şərtlər daxilində bərabərhüquqlu tərəfdaşlıq əsasında qurmağa qərar verib. Assosiativ üzvlüyün tərəfdaş ölkələrin milli maraqlarına cavab vermədiyini rəsmi Bakı dəfələrlə bəyan edib. Ermənistan və Belarus isə Rusiyanın təklif etdiyi inteqrasiya xəttini seçiblər. Mövqelərin bu cür dağınıqlığı şəraitində Brüssel sammiti nələri vəd edə bilər? Bu sualın cavabı maraqlı olardı.

Kataloniya böhranının Avropa İttifaqına təsiri

Kataloniya böhranının Avropa İttifaqına təsiri
24 oktyabr 2017

2017-ci ilin oktyabr ayının 19-da İspaniya hökuməti Kataloniyanın muxtariyyətini müvəqqəti olaraq ləğv edəcəyini və regionu birbaşa mərkəzi hökumətə tabe edəcəyini bəyan etdi. Oktyabr ayının 1-də Kataloniyada baş tutan müstəqillik haqqında icazəsiz referendumdan sonra Madridlə Kataloniya hökuməti arasında münasibətlərin dalana dirənməsi İspaniya hökumətini bu addımı atmağa məcbur etmişdir. Referendumdan sonra Kataloniya hökumətinin başçısı Karles Puçdemon müstəqilliklə bağlı bəyannamə imzalasa da, sənədin icraatını dərhal dondurmuşdur. Puçdemon belə bir addım atmaqla müstəqillik istəyən koalisiya ortaqlarını özünə qarşı qaldırmadan Madridlə dialoq qurmağa çalışsa da, bu qərarı ilə məqsədinə nail ola bilmədi. Madrid Puçdemondan Kataloniyanın müstəqilliyini elan edib-etməməsi ilə bağlı dəqiq cavab verməsini tələb etmişdir ki, cavabın müsbət olması halında Konstitusiyanın 155-ci maddəsini işə salaraq Kataloniyanın muxtariyyətini ləğv edə bilsin. Kataloniya hökumətinə mövqeyini aydınlaşdırmaq üçün verilən vaxt oktyabrın 11-də bitsə də, Puçdemon qəti cavab verməkdən imtina etmişdir.

Kral Salman Moskvada: qlobal miqyaslı qüvvələr nisbətində ciddi dəyişiklik?

Kral Salman Moskvada: qlobal miqyaslı qüvvələr nisbətində ciddi dəyişiklik?
19 oktyabr 2017

Son 90 ildə ilk dəfədir ki, Səudiyyə Ərəbistanının başçısı Rusiyaya səfər edib. Bu vaxta qədər iki ölkə arasındakı münasibətlər bütövlükdə "soyuq" kimi qiymətləndirilirdi. Hətta 2007-ci ildə Vladimir Putin bu ölkədə olarkən Kralı Rusiyaya dəvət etmişdi. Buna müsbət cavab verilməmişdi. Ekspertlər əsas səbəb kimi Ər-Riyadın başlıca olaraq Vaşinqtonun yanında olmasını göstərirdilər. İndi isə vəziyyət xeyli dəyişib. Moskva Yaxın Şərqin böyük dövlətləri ilə münasibətlərinə yeni məzmun verir. Bu baxımdan Kral Salmanın Rusiyaya səfəri mütəxəssislərin də böyük marağına səbəb olub. İki ölkə hansı sahələrdə əməkdaşlıq barədə razılığa gəliblər? Bu, ümumiyyətlə, qlobal geosiyasi proseslərə təsir edə bilərmi? Bu suallara cavab tapmaq əhəmiyyətli olardı.

Azərbaycanın xarici ölkələrdəki diplomatik nümayəndəlikləri twitterdə

Yeni layihə

Xarici mətbuat

Türkiye-Azerbaycan: Savunma iş birliğinden askeri ittifaka
03 noyabr 2017 Anadolu Ajansı

Türkiye-Azerbaycan: Savunma iş birliğinden askeri ittifaka

Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşlik bağları Güney Kafkasya stratejik dengesini değiştirecek bir askeri ittifak haline gelmiş durumda.

Davamı...
Баку-Тбилиси-Карс оставляет Армению вне игры?
30 oktyabr 2017 Regnum

Баку-Тбилиси-Карс оставляет Армению вне игры?

«Армения становится тысячелетней слепой совой, сидящей на высоком камне на перекрестке больших дорог»

Davamı...